كه سلطان اردبيل شد . او و پسرش حيدر از اين‌كه عقايد خود را به اطرافيان با زور اسلحه تحميل كنند ابايى نداشتند و به‌علاوه در اثر ازدواج با سلسلهء سلاطين ترك نژاد كه در آن موقع بر ايران حكومت مىكردند ، با آنان خويشاوندى برقرار ساختند . در آن موقع حكومت با حسن‌بيگ بود ، كه به او « اوزون حسن » مىگفتند . او قبل از اين‌كه شاه شود ، يكى از خواهران خود را به سلطان جنيد داده بود و بعد از تكيه به اريكهء سلطنت نيز دختر خود را به عقد ازدواج شيخ حيدر فرزند جنيد درآورد و به اين ترتيب اسماعيل پا به عرصهء وجود نهاد كه به او صوفى لقب داده‌اند . اسماعيل در جوانى بسيار مورد آزار پسران و جانشينان حسن قرار گرفت و آنان علىرغم خويشاوندى ، علاوه بر كشتن پدرش قصد از ميان برداشتن او را نيز داشتند ؛ ولى وى بالاخره پس از گذرانيدن دوره‌هاى زندان و فرار و دردسرهاى بىشمار ، به كمك ترك‌ها و تركمن‌هايى كه به او اعتقاد مذهبى فوق‌العاده‌اى داشتند ، آنقدر همت به خرج داد و فعاليت كرد ، تا اولادان حسن را يك به يك از ميان برداشت و حكمران بلامنازع تمام ايران شد و امروز نوادگان او « بالوراثه » بر اين كشور سلطنت مىكنند . اولادان شاه اسماعيل را با لقب او و شيخ صفى جد بزرگشان صوفى يا صوفيان مىخوانند و چون نسلشان به حسين ، فرزند على داماد پيغمبر مىرسد ، به آنان حسينى نيز مىگويند . شاه اسماعيل براى متمايز كردن آيين شيعه و شناسايى پيروان خود به سربازان تركمنى كه در راه او جانبازى مىكردند ، كلاه سرخى اعطا كرد ، تا زير عمامه بر سر گذارند . اين كلاه ، نوك تيزى داشت كه از زير عمامه بيرون مىآمد و به‌علاوه به علامت على و اولادان او ، يعنى دوازده امام ، داراى دوازده ترك بود . با وجودى كه امام ، به معنى رهبر و پيشواست ؛ بايد گفت از دوازده امام شيعيان غير از دو تن بقيه به جانشينى پيغمبر منصوب نشدند ؛ زيرا اين مقام مدعيان ديگرى داشت كه غالب آنان از خويشان پيغمبر و رؤساى رشتهء ديگر اين مذهب كه پيروان زيادترى دارد و تسنن خوانده مىشود ، بودند و تحت عنوان « خليفه » يعنى جانشين پيغمبر نخست در دمشق و سپس در بغداد حكومت كردند و خلافت در ظرف اين مدت در خاندان‌هاى مختلفى دست به دست گشت .

--> شيخ صفى شخصا شيعه نبود ، بلكه وى و حتى فرزندش شيخ صدرالدين از پيروان مذهب تسنن بودند و اولين كسى كه از سلسلهء صفوى مذهب تشيع را اختيار كرد ، نوهء شيخ صفى به نام خواجه على بود . - م .