پيترو دلا واله ( مترجم : شعاع الدين شفا )

269

سفرنامه پيترو دلا واله ( قسمت مربوط به ايران ) ( فارسى )

شاه ديگر در حوالى تپه‌اى كه در بالا بدان اشاره كردم به سر نمىبرد ، بلكه چادر سلطنتى را كه يكى از چادرهاى نوع شروانلى بود نزديك ديوار يكى از باغ‌هاى كنار شهر برپا كرده بودند . شروانلى به چادرهايى گفته مىشود كه مانند يك راهرو بزرگ طولانى و انتهاى آن مدور است . اين چادرها از بيرون نمدين است و بدين جهت براى جلوگيرى از نفوذ سرما و باران و نيز ممانعت از نفوذ گرما و حرارت خورشيد بسيار متناسب به نظر مىرسد . سراپردهء شاهى از قطعات سه رنگ تركيب مىشد ، يكى سرخ تيره ، ديگرى زرد و سومى سبز و اين ترتيب تا انتهاى سراپرده ادامه داشت . هر قطعه به پهناى يك نمد و درازى سراپرده به اندازهء برد يك تير بود . داخل اين چادر ، كه از قالىهاى بسيار گران‌بها مفروش شده بود ، دو سفرهء بزرگ گسترده و روى هر يك ، پارچهء زربفت بسيار زيبا و گران‌بهايى كشيده بودند . اين دو سفره كه در دو سوى چادر گسترده شده بودند ، با يكديگر تفاوتى نداشتند و آنها را فقط براى باده‌نوشى و وقت گذرانيدن و سرگرم ساختن مهمانان آماده كرده بودند ؛ به همين سبب روى آنها چيزهايى كه مناسب شراب‌خوارى باشد ، مانند ميوه و پستهء شور و خيار و از اين قبيل ، چيده بودند . اين‌گونه خوراكىها در ظرف‌هاى بزرگ در يك رديف و چسبيده به يكديگر سراسر سفره را فراگرفته بود . ظرف‌ها به رسم دربار ايران ، همه از طلا و نقره و بىسرپوش بود و بايد اضافه كرد كه تعداد ظروف نقره كمتر از تعداد ظروف طلا بود . علاوه بر ظروف خوردنىها ، روى سفره در آن طرفى كه مهمانان مىنشستند ، مقدار زيادى ظروف خالى نيز براى پوست ميوه و پسته و ساير خوراكىها گذاشته شده بود و در آن سوى سفره ، صراحىها و پياله‌ها و ظرف‌هاى ديگر به اشكال گوناگون چيده بودند و اين ظرف‌ها نيز همه از طلاى خالص بود و ظرف نقره‌اى كمتر در آن ميان ديده مىشد . گذشته از سفره‌هاى دوگانه‌اى كه بر دو سوى چادر گسترده بودند . يك سفره نيز با همان طول و عرض و با همان روپوش زربفت در ميان چادر بود و از دو سفرهء ديگر چندان فاصله داشت كه دو نفر به آسانى مىتوانستند در آن ميان آمد و شد كنند و به خدمت‌گزارى مهمانان بپردازند . اين سفره براى مهمانان نبود و روى آن تنگ‌هاى شراب و پياله‌ها و چراغ‌ها را جا داده بودند و در حقيقت به لوازم پذيرايى اختصاص داشت و سراسر آن از بشقاب‌ها و ظرف‌هاى كوچك و بزرگ به اشكال گوناگون ، كه تقريبا همه از طلا و بسيار زيباتر از ظروف دو سفرهء ديگر بودند ، پوشيده شده بود ؛ به‌طورى كه زيادى ظرف‌ها سفره را از نظر پنهان مىداشت . در آنجا شمعدان‌هاى بزرگ و متنوعى نيز قرار داشت كه در داخل آنها شمع مىسوخت . ظروف مختلف ، بعضى مانند تنگ