شاه سپس از اين مرد مقدس « 1 » ( يعنى مرتضى على ) با احترام و خضوع و خشوع تمام ياد كرد و به عادت خود ، چشم‌ها را رو به آسمان دوخت و گفت : « على را تمام مردم دنيا ستايش مىكنند ، و حتى اين چركس‌هاى نادان كه اصلا كتاب دينى ندارند از اين قاعده مستثنى نيستند » . وى به اين نكته توجه نداشت كه على و سان‌ياگو و سان‌جورجو سه شخصيت متفاوت هستند و شايد عده‌اى اين اشتباه را در مغز او جاى داده‌اند ؛ ممكن است وى شخصا چنين عقيده‌اى نداشته باشد ، ولى به هر حال چنين وانمود مىكند و مايل است كه ديگران نيز آن را بپذيرند . فقط خدا مىداند حقيقت از چه قرار است ، ولى در هر صورت درباريان كه اغلب آنان از تيره‌هاى مسيحى ، يعنى گرجى و چركس و ارمنى هستند - كه بعضى به دين اسلام درآمده‌اند - بعضى از روى جهل و برخى براى خوش‌آيند شاه ، اين نظريه را تصديق مىكنند . من براى دفاع از حقيقت ، آنچه را كه مىتوانستم گفتم ؛ ولى اثرى نكرد « 2 » . پس از آن وارد مباحث ديگر شديم و شاه از من پرسيد : چرا مسيحيان با ترك‌ها به جنگ نمىپردازند و در اين راه پاپ رهبرى آنان را به عهده نمىگيرد ؟ من به اشتباهاتى كه ديگران در موقع مذاكره با شاه دربارهء اين موضوع مرتكب شده بودند ، واقف بودم و به اين جهت جواب دادم كه پاپ در امور مذهبى به تمام عيسويان امر و نهى مىكند و مسيحيان خوب كه ما آنها را كاتوليك مىناميم ، مجبور به اطاعت از او هستند ؛ منتهى وى در امور سياسى كشورها دخالت نمىكند و هر پادشاهى دربارهء امور مملكت خود ، آزادانه تصميم مىگيرد و در صورت لزوم به جنگ مىپردازد . البته پاپ دربارهء جنگ با ترك‌ها به فرمان‌روايان كشورهاى كاتوليك هميشه توصيه مىكند ، ولى اگر آنان اين توصيه‌ها را انجام ندادند نمىتواند اعمال زور كند . شاه گفت : جنگ با ترك‌ها امرى است كه به نفع مذهب مسيحى تمام مىشود ، و براى تأييد اين گفته دلايلى نيز ذكر كرد و اظهار داشت پاپ به اين ترتيب مسيحيان پيرو خود را از قيد ترك‌ها آزاد مىكند و حتى مسيحيانى كه پيرو او نيستند ، در صورتى كه از زير يوغ ترك‌ها خلاص مىشوند و در اختيار يك فرمان‌رواى مسيحى قرار گيرند ، مسلما امكان گرويدن آنان به آيين پاپ

--> ( 1 ) . نويسنده لفظ مقدس را به‌طور تحقيرآميز ذكر مىكند و با تعصب خاص خود سعى مىكند عقايد اسلامى و اعتقادات شيعه را تخطئه كند . - م . ( 2 ) . شاه عباس كبير به حضرت على بن ابى طالب عليه السلام ارادت خاص مىورزيده و مقام آن حضرت را از حواريون و يا شهداى عيسوى برتر مىدانسته است ، ولى نويسندهء متعصب كاتوليك ، شاه عباس را به گمان خود در اشتباه مىديده است . - م .