آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
89
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
و يك كلانتر « 1 » ، كه در شمال شهر مستقرند ، اداره مىشود . يكى از وظايف خان نظارت بر داورى است و بايستى با چشم باز منطقه را در برابر دشمن تحت مراقبت داشته و با يكهزار نفر مرد جنگى كه هزينه آنها از عوايد ايالت تأمين مىشود ، همواره آماده مقاومت در برابر حملات احتمالى دشمن باشد . كلانتر براى امور مربوط به ماليات معين شده است و بايد درآمد حكومت را از طريق برقرارى و دريافت ماليات تأمين كند ، ضمنا پرداخت نيز به عهدهء اوست . كلانتر اجازه ندارد كه همراه شاه به ميدان جنگ برود ، زيرا شهر دائما بايد تحت اداره و نظارت يك نفر مسئول باشد . خان كه نامش عرب « 2 » است دربار باشكوهى دارد . او به يك خانواده اصيل ، چيزى كه در ايران به آن توجه زيادى نمىشود وابسته نيست . او پسر يك كشاورز ساده است ، ليكن به سبب ابراز شجاعت و شهامت در مصاف با تركها از طرف شاه منصب خانى گرفته و به جاى فرخ خان « 3 » كه در همان جنگ شكست خورده بود نشسته است . عرب خان مانند يحيى بيك « 4 » كلانتر تنومند و داراى چهرهاى جدى بود . هر دو ولى عرب خان بيشتر ، هنگامى كه مست نبودند بسيار متواضع به نظر مىرسيدند و ما اين حالت را در آنها كمتر ديديم ولى بههرحال هر دو داراى رفتارى بسيار دوستانه بودند . در شماخى به آثار تاريخى قابل توجهى برخورد نكرديم . نيم مايل مانده به
--> ( 1 ) - صاحب تذكرة الملوك در صفحه 30 كلانتران را در مرتبه امراء نمىداند - م . ( 2 ) - Areb - درباره رسيدن افراد سطح پائين اجتماع در دوران صفوى به مقامات بالا از طريق نشان دادن هوش و استعداد و شهامت به صفحات 145 و 146 كتاب سياست و اقتصاد عصر صفوى رجوع فرمائيد - م . ( 3 ) - Khan Ferruch ( 4 ) - Jajabek