هيركانيام « 1 » ناميده‌اند . به طورى كه مىگويند اين شهر به فرمان شاه شيروان « 2 » ساخته شده است . شماخى در كوهستان واقع شده ، از اين جهت انسان زمانى مىتواند آنجا را ببيند كه بدانجا نزديك شود . قبلا اين منطقه وسعت بيشترى داشته و گويا پنج هزار آتشكده در آنجا بوده است ، ولى در زمان شاه عباس بزرگ به سبب جنگ با تركان عثمانى وسعت اين منطقه بسيار محدود شده است . شماخى وسيله دو بخش متمايز شده و دورتادور هركدام را ديوار كشيده‌اند ، اما زمانى كه شاه عباس كبير پىبرد كه ترك‌ها اغلب به مكان‌هاى حفاظت شده و مستحكم هجوم مىآوردند ، مناطقى را كه باز شده بودند به حال خود گذاشت و ضمنا باور داشت كه استحكامات و قلاعى كه نزديك مرزها و گذرگاه‌ها قرار دارند ، بر خلاف استحكامات واقع در ميان مملكت زيانشان بيش از سودشان است ، بنابراين دستور داد كه ديوارهاى مستحكم‌تر بخش جنوبى را خراب كنند و مانند مكانى باز به حال خود بگذارند . همين كار را در شهر - هاى بزرگى چون تبريز « 3 » يا تاوريز « 4 » ، نخجوان « 5 » و گنجه « 6 » نيز انجام داد . ترك‌ها براى اولين‌بار كه شماخى را از چنگ ايرانىها درآوردند و خواستند استحكاماتى در آنجا بسازند ، سنگ قبرهاى ايرانىها را كه از اين طرف و آن طرف آورده بودند به كار بردند .

--> ( 1 ) - Hyrcaniam ( 2 ) - صفحه 231 كتاب تذكره جغرافياى تاريخى ايران ، « در قرون وسطى سلسله مخصوصى به اسم شيروانشاه در شيروان سلطنت مىكردند . . . » - م . ( 3 ) - Tabris ( 4 ) - Tauris - ماركوپولو نيز تبريز را « توريس » نوشته است . سفرنامه ماركوپولو . ترجمه س - سجادى ص 18 - م . ( 5 ) - Nachtzuan ( 6 ) - Kentze - گنجه و نخجوان يلى ژاوتپول ( jellijawetpol ) فعلى در روسيه شوروى است - و - آ .