آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
78
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
چهارمين شنبه « 1 » عزا مينامند و همواره آخرين چهارشنبه قبل از برابر شدن مدت روز با شب يعنى سال نو آنهاست . ايرانىها اين روز را بدترين و نحسترين روزهاى تمام سال مىدانند . آنها مىگويند نهتنها از اخبار گذشتگان خود ، بلكه از تجارب شخصى آموختهاند كه اين روز معمولا بر ايرانيان ميمون و مبارك نيست ، ازاينرو كار روزانه را رها و از انجام معاملات خوددارى مىكنند ، از خانه نيز كمتر خارج مىشوند ، كمتر صحبت مىكنند ، از نفرين كردن و سوگند خوردن و نيز نوشيدن ، پرداختن پول به ديگران دورى مىجويند و باور دارند آنچه را كه در اين روز انجام دهند ، بايستى تمام سال مجبور به انجام همان كار باشند ، لذا تعدادى از ثروتمندان در خانه مىنشينند و پولهاى خود را مىشمارند . ديگران با كوزهاى در دست به سوى نهرى نزديك شهر روان مىشوند ، آرام بىآنكه به اين طرف و آن طرف نگاه كنند كوزه را از نهر آب مىكنند و بازمىگردند و به خانه و اطاقهاى خود از اين آب مىپاشند و مىگويند چون آب تميز و زلال است ، بنابراين شوربختى و ناكامى را تا اندازهاى زياد شسته و مىزدايد . چنانچه در راه به دوست خوبى برخورند از اين آب به او نيز مىپاشند و يا حتى تمام آب كوزه را به سروصورت او خالى مىكنند . اگر اين جريان بهطور ناگهانى اتفاق افتد براى كسى كه خيس شده شگون دارد و از اينرو از طرف مقابل تشكر مىكند . پسربچهها و نوجوانانى كه بهطور نامشروع به دنيا آمدهاند و خانوادهاى از خود ندارند ، اعمال و سرگرمىهاى مخصوص به خود دارند . گروهى از اينان با طبلى كه آن را تنبك « 2 » مىنامند به سوى كوچههاى شهر
--> ( 1 ) - در اينجا نويسنده براى بيان واژه « شنبه » براى خواننده آلمانى از كلمه عبرى Sabbat كه مترادف با شنبه ما است استفاده كرده است . مانند چهارمين سابات كه چهارشنبه است . در ضمن سابات به معناى روز تعطيل و استراحت است كه از جمعه شروع و آخر شنبه تمام مىشود و به عربى « يوم السبت » گفته مىشود - م . ( 2 ) - Tunbek