آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
73
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
طى بخشنامهاى عمومى نوشيدن شراب قدغن شد . پزشك ما بيست و دو نفر را به يكباره زير درمان خود گرفت و به عنايت خداوند و مراقبت پزشك تمام بيماران سلامت خود را بازيافتند . روز هفتم فوريه كه برابر تقويم ايرانيان بيست و يكم رمضان « 1 » و معروف به عاشور « 2 » سالگرد و روز گراميداشت شهادت حضرت على ( ع ) قديس بزرگ و رهبر مذهبى و مرشد ايرانىهاست . آنان از طريق گردهمآئى تمام اهالى شهر و با مراسم ويژه در مكانى نزديك شهر كه براى اين ساخته شده است ، اين روز را گرامى مىدارند . وقتى كه چند نفر از ما به محل مذكور وارد شديم تا از اين مراسم ديدن كنيم ، به دستور خان كه كلانتر و جمعى از بزرگان نيز همراه وى بودند جائى را براى ما باز كردند تا بتوانيم از نزديك شاهد اجراى مراسم باشيم . زير خيمه يك نفر خطيب « 3 » يا برگزار كننده مجلس سوگوارى در لباس نيلى رنگ عزا « 4 » ، رنگى غير از رسم ما كه از مشكى استفاده مىكنيم ، بر يك صندلى به بلندى بيش از دو نخ نشسته بود . او به مدت دو ساعت با صدائى خوش ، رسا و صاف و نيز حركاتى با مفهوم از روى كتابى به نام مقتلنامه « 5 » مىخواند . محتواى اين كتاب شرح زندگى حضرت على ( ع ) و چگونگى شهادت ايشان بود . دور تا دور صندلى خطيب تعداد زيادى آخوند همگى با منديلهاى « 6 » سفيد رنگ بر سر نشسته بودند و در اثناى خواندن خطيب به دفعات متفاوت آغاز به خواندن آواز كردند ، زيرا در كتاب ياد شده همه جا كلمات
--> ( 1 ) - Ramadan ( 2 ) - Aschur ظاهرا در آن زمان مراسم سوگوارى حضرت على ( ع ) نيز ده روزه برگزار مىشده . ( 3 ) - Katib ( 4 ) - در قديم در برخى نواحى ايران نيلى رنگ عزا بود ، در شاهنامه مكرر آمده است - م . ( 5 ) - اصل : Machtelnamae - متنهائى كه دربارهء مصائب و شهادت امامان باشد . چيزى شبيه روضهخوانى امروز كه از مقتل روضة الشهدا خوانده مىشود - م . ( 6 ) - Mendil واژه عربى كه معناى دستار مىدهد - م .