فصل اول - دربارهء چگونگى ترك دار السلطنهء اصفهان و مسافرت تا آستانهء درياى خزر . پس از آن‌كه با شاه ايران و درباريان او وداع كرديم و با دوستان خوب خود ضيافتى ترتيب داديم و خوش گذرانديم ، آماده بازگشت شديم . گويا شاه به مهماندار دستور داده بود كه هنگام بازگشت ما را از سرزمين گيلان عبور دهد . در اصفهان چند نفر مىگفتند كه چون سفير بروگمان چند بار موجبات خشم و عصبانيت شاه را فراهم كرده است ، بنابراين نبايد ما را از راهى كه آمده‌ايم برگردانند ، بلكه از طريق گيلان كه اهالى آن‌جا جسور و دليرند بگذرانند تا اسباب مزاحمت و شايد نابودى ما فراهم شود ؛ اما اين پيشنهاد ناشى از نيت پاك شاه بود كه ما موفق به ديدن سرزمينى بارآور و زيبا شويم . روز بيست و يكم دسامبر 1637 « 1 » نزديك فرورفتن خورشيد دوباره از اصفهان بيرون آمديم ، از جائى كه همراهان ما رفيقه‌هاى خود را كه پشت به آنان ايستاده بودند مىبايست ببينند ، كسانى كه به آن‌ها ديدار مجدد را وعده داده بودند ، ولى

--> ( 1 ) - برابر با 1057 ه . ق - م .