آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
335
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
كنده شده و بعضى ديگر اينگونه نيست ، جنازه را در گور قرار مىدهند و مرده را به درون دخمه « 1 » يا طاقى مىكشند ، ولى قبل از اين عمل نعش را در كنار دهانه گور مىگذارند ، مردى روحانى كمى قرآن مجيد تلاوت مىكند ، سپس يك بار سر مرده را اندكى بالا مىبرد و دوباره بر زمين مىگذارد ، بعد جنازه را بدون تابوت در گور مىنهند و صورت او را به طرف راست ، يعنى مغرب قرار مىدهند ؛ زيرا مىگويند اولين روز ، يعنى رستاخيز از سمت خاور مىدمد . بعد از اين مرد روحانى مقدارى خاك در دست مىگيرد و در حالى كه مختصرى قرآن مىخواند خاك را بر نعش درون گور مىريزد ، هفت قدم از قبر دور مىشود و دوباره بازمىگردد ، مجددا قرآن مى - خواند و بعد به اتفاق ديگران محل را ترك مىكند . اينكه مرده را بايد با شتاب دفن و سوراخهاى بدنش را پر و گور را گود حفر كرد از اين جهت است كه ايرانىها معتقدند ، وقتى كه روحانى مزبور هفت قدم از قبر بازگشت ، دو فرشته بنامهاى نكير « 2 » و منكر « 3 » به سوى مرده در قبر مىآيند ، آنها هيچ چيز كثيف و آلودهاى نبايد بيابند ، سپس روح مرده به بدن وى بازمىگردد و نيمى از آن را دوباره زنده مىكند ، به طورى كه مرده مىتواند بلند شود و بنشيند ، در اين وقت دو فرشته يادشده تمام اعضاى بدن مرده را آزمايش مىكنند كه چگونه رفتارى در دنيا داشته است ؛ ابتدا مىپرسند : « به چه كسى اعتقاد داشتهاى ؟ » مرده بايد جواب دهد : « به خداى يكتا خالقى ، كه در آسمان است » . « چه كسى پيامبر تو بوده است ؟ » ، « حضرت محمد ( ص ) » ، « و چه كسى امام تو ؟ » ، « حضرت على ( ع ) » .
--> ( 1 ) - كندن دخمه در انتها و دست راست قعر گور هنوز در بسيارى از نقاط شرقى ايران مرسوم است - م . ( 2 ) - Nekir ( 3 ) - Monkir