بيست و چهار كاروانسرا وجود دارد ، تمام بازرگانان به خزانهء شاه پول مىريزند . رودخانه‌هاى گيلان كه ماهى فراوان دارد ، 25 هزار ، چشمه‌هاى نفت چهار هزار تالر ، گرمابه‌ها و فاحشه‌خانه‌ها بيش از يك تن طلا به درآمدهاى شاه كمك مىكنند و غيره . تمام كسانى كه داراى شغلى هستند و از شاه حقوقى دريافت نمىكنند بايد ماليات‌هاى سنگينى بپردازند ، حتى قابله‌ها و بسيارى ديگر نظير آنان كه به سبب تعدد اين مشاغل قادر نيستم از همگى نام ببرم . تعارفات و پيشكش‌هاى سالانه خوانين و ديگران نيز منبع درآمد بزرگى براى شاه است . همان‌طور كه قبلا نيز يادآورى شده است ، هيچكس بدون تعارف و هديه در حضور شاه ظاهر نمىشود و اگر هم چيزى با خود آورده باشد ، چشم شاه را نمىگيرد . خزانه شاهى باتوجه به آنچه كه رفت داراى مجراهائى است كه از طريق آن‌ها دائما بهترين كالا و درآمدها به درون ريخته مىشود . زيردستان شاه نيز مايلند كه سهم و عايدى خود را داشته باشند ، ولى بسيار به‌ندرت ديده مىشود كه در بين مردم و اتباع عادى مملكت شخص ثروتمندى وجود داشته باشد ؛ دراين‌باره قيصر ترايانوس « 1 » مىگويد : « حكمرانان چنين كشورهائى با خزانه‌ئى كه دارند ، مانند طحال‌اند كه وقتى ورم مىكند و بزرگ مىشود سبب لاغرى و ناتوانى اندام‌هاى ديگر مىگردد » ما ، در دربار شاه صفى گنجينهء بزرگى از ظرف‌هاى زرين ديديم و گويا فقط شاه عباس بزرگ كه عادت داشت سفره و آشپزخانه او پر از ظروف طلا باشد به تنهائى حدود سه هزار و ششصد پوند ظرف زرين از خود به جاى گذاشته است

--> ( 1 ) - Kaiser Trajanus - يا قيصر تراژانوس - ماركوس اولپيوس ( ترايان ) - 117 - 53 قبل از ميلاد مسيح قيصر رم از سال 98 ق . م كه به عنوان اولين قيصر برگزيده شده ، حكومت را به دست گرفت . در زمان او امپراطورى رم به نهايت وسعت خود رسيد . اين قيصر مدارس عمومى برپا كرد و دستگاه‌هاى دولتى را توسعه بخشيد . و - آ .