آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
272
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
براى خوردن غذاهاى آبكى بر خلاف ما از قاشق نقرهاى استفاده نمىكنند بلكه همه ، حتى بر سر سفره شاه نيز قاشق چوبى نازك و بيضى شكلى كه قد آن به نيم ساعد مىرسد به كار مىبرند . نوشيدنى اكثر مردم بهخصوص افراد عادى فقط آب است كه گاهى اوقات با دوشاب و اندكى سركه مخلوط مىكنند « 1 » . شراب چندان گران نيست ، چونكه در اراك ، آذربايجان و شيروان بهاى يك لوليين « 2 » ( بزرگى آن به اندازه قورىهاى بزرگ و ظروف اندازهگيرى مايعات ماست ) شراب برابر با دو يا سه گروشن است . تعداد افرادى كه از نوشيدن شراب باتوجه به قوانين و موازين شرعى خوددارى مىكنند بسيار است ، و از آن جمله : حاجىها « 3 » يعنى كسانى كه به مكه و مدينه مشرف شدهاند و مرقد حضرت محمد ( ص ) را زيارت كردهاند . اين افراد به خود اجازه نمىدهند در طول زندگى لب به شراب زنند ، برعكس بسيار كسانى هم بين ايرانىها بهويژه درباريان پيدا مىشوند كه به نوشيدن شراب علاقه زياد دارند و مىگويند گناه شرابخوارى هم مانند ديگر گناهان كه با انجام اعمال مخصوص بخشيده مىشود ، قابل عفو و بخشايش است ، بهويژه آنكه خود اقدام به تهيهء شراب نكنند به همين دليل شراب را از ديگران مىخرند و در ضيافتهاى خود با شراب زياد از ميهمانان پذيرائى مىكنند . پس از صرف غذا هميشه و اكثرا در مهمانىها آب گرم با آفتابه به حضور مهمانها آورده مىشود تا دستهاى چرب خود را دوباره تميز كنند . يكى ديگر از رسوم ايرانىها ، نه همه افراد بلكه بسيارى از آنها اينست كه
--> ( 1 ) - اين نوشيدنى همان سركه شيرهء امروزيست كه ما نيز با آب مخلوط كرده و مىنوشيم - م ( 2 ) - Lullein ظرف سفالى لولهدار شبيه آفتابه ، ابريق لوله هنگ و لولهنگ هم گفته شده - فرهنگ فارسى عميد - م ( 3 ) - Hadschi