آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
104
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
گوناگون كندهكارى شده بود . در گوشهاى از راهرو مكانى به مساحت چهار پاى مربع به چشم مىخورد ، كه روى آن قالى زيبايى انداخته و در كنار آنجامخدهاى از ابريشم و زربفت نهاده بودند . گويا يك بار هنگامى كه شاه از اردبيل مىگذشته در اينجا نشسته بود ، از اينرو مكان مزبور به احترام پادشاه به همان شكل گذشته نگهدارى شده بود و هيچ كس حق نداشت حتى اشياء آنجا را لمس كند و به همين دليل دور اين محوطه را نرده كوچكى كشيده بودند . پس از صرف غذا و ديدن بسيارى از سرگرمىها ، خان سفرا را به محلهء زيبائى از شهر برد و در خانهاش بزرگ ، راحت و زيبا جاى داد . اين منزل قبلا محل اقامت يكى از صدر اعظمهاى شاه بوده است . همراهان ما را نيز در خانههاى اطراف مستقر كرد و در طول اقامت در آنجا بسيار خوب و با ترتيبى مناسب پذيرائى شديم . روز بعد از رسيدن ما از آشپزخانه شيخ صفى غذاى « 1 » تبرك براى سفرا آوردند . مقبرهء شيخ صفى در اردبيل بسيار مجلل و باشكوه است . او بنيانگذار و رهبر مذهب كنونى « 2 » ايرانيان است . در بقعه شيخ صفى چند تن از آخرين پادشاهان صفوى نيز دفن شدهاند . دور تا دور مزار را ميدانها و ساختمانهائى فراگرفته و بقعه مانند كاخ پادشاهان آراسته شده است . از جمله وقفيات اين محل آن است كه سفراى خارجى و يا بزرگان ديگر ، هنگامى كه به اردبيل رسيدند دو يا سه بار بايستى از آشپزخانه مقبره غذا صرف كنند . اين اطعام كه جنبه يادبود دارد تبرك ناميده مىشود و معنايش چيزى حدود غذاى تقديس شده است . غذائى كه براى ما فرستاده بودند عبارت بود از سى و دو كاسه بزرگ پر از
--> ( 1 ) - اصل : Taberik ( 2 ) - شيخ صفى الدين اردبيلى بنيانگذار مذهب شيعه نبود ، لكن مروج و تقويتكننده آن بوده است . صفحه 138 كتاب « ايران امروز » : « تاريخ دقيق دوره حيات شيخ صفى الدين اسحق اردبيلى فرزند سلطان جبرائيل از 650 تا 735 ( 1270 - 1419 - م . ) است . » - م