« تخت مرصع مشهور به تخت طاووس را تخت خورشيد مىگفتند ، شجاع السلطنهء مرحوم در حكومت تهران تدارك عروسى تاج الدوله را ديد و شبى كه به عمارت خاقانى رفت ، تخت مزبور را براى خوابگاه خاقان مغفور زدند و از آن شب به اسم آن مرحومه موسوم به تخت طاووس شد « 1 » . » مىبينيم كه براساس اين سند نام اصلى تخت ، تخت خورشيد بوده و بعدها به تخت طاووس معروف شده است . مهدى بامداد نيز در كتاب نفيس خود ، شرح حال رجال ايران ، دربارهء تخت طاووس مىنويسد : « ازجمله تقديمىهاى او [ محمد حسين صدر اصفهانى ، صدراعظم فتحعلى شاه ] ، به فتحعلىشاه كه تا امروز نيز باقى است ، تخت طاووس ، درخت جواهر و صندلى جواهر است . تخت صدر اصفهانى را كه اكنون در تالار موزه است براى شب عروسى طاووس خانم اصفهانى كه اصلا گرجى بوده ، به فتحعلى شاه تقديم كرد . در مواقع سلام عام بر صندلى جواهر جلوس مىكردند . موضوع درخت جواهر نيز برمىگردد به اينكه فتحعلى شاه اغلب مىگفته نظام الدوله درخت جواهر ما است و او هم به اين مناسبت درختى از جواهر ساخته ، تقديم مىكند . [ نظام الدوله يكى از القاب محمد حسين صدر اصفهانى است ] . درخت جواهر تا زمان سلطنت ناصر الدين شاه ، هنوز به شكل درخت باقى مانده بود تا اينكه ناصر الدين شاه دستور داد ، از آن يك كرهء مصنوعى بسازند . جواهرات كرهء مصنوعى كه در تالار موزهء سلطنتى موجود بود [ احتمال مىرود اكنون در خزانهء بانك ملى باشد ] از همان درخت جواهر است . طاووس خانم زن چهل و دوم فتحعليشاه مهدى بامداد دربارهء طاووس خانم ، زن چهل و دوم فتحعليشاه ، آورده است : « [ طاووس خانم ] در آن زمان ، از خوشگلترين زنان عهد خود بود ، در سال 1224 ( ه ق ) به عقد ازدواج فتحعليشاه درآمد و شاه 39 ساله با داشتن 41 زن ديگر ، عروسى مفصلى براى خود گرفت كه در تاريخ خيلى معروف است . طاووس خانم فوق‌العاده طرف توجه و تمايل فتحعلى شاه بود و پس از ازدواج او را به لقب تاج الدوله ملقب نمود و چندين فرزند آورد « 2 » .

--> ( 1 ) . تاريخ عضدى ، ص 26 . ( 2 ) . شرح حال رجال ايران ، مهدى بامداد ، ج 3 ، ص 380 - 381 .