تر و تازه نگه مىدارد . در وسط باغ ، بر بالاى چهارستون مرمرى ظريف ، كوشك زيبايى ساخته و با گنبد مطبّق روى آن را پوشانده‌اند . داخل قصر به سبك خالص ايرانى و با وسايل گرانبها تزئين يافته است . آيينه‌هاى بسيار بزرگ و نقاشىها ، تزئينات اصلى داخل قصر را تشكيل مىدهند . با وجود زيبايىهايى كه در قصر قاجار مشهود است و با آنكه اولين كاخ تفريحى و ييلاقى شاهزادگان قاجار بوده است ، ولى بيشتر اوقات متروك افتاده و ناصر الدين شاه از آن خوشش نمىآيد و خيلى كم به آنجا مىرود » « 1 » ساموئل گرين‌ويلربنجامين ، نخستين سفير آمريكا در ايران ، نيز كه در سال 1301 ( ه ق ) برابر با 1883 ( م . ) به ايران آمده ، دربارهء قصر قاجار مىگويد : « يكى از عمارات بسيار با تماشا ، قصر قاجار است كه يكى از جاهاى بسيار باصفاى تهران است « 2 » . » و درجاى ديگر مىنويسد : فتحعليشاه وقتى عمارت نگارستان را بنا كرد ، مكان آن از حدود آن وقت شهر خارج و در زمين خشك وسيعى واقع شده بود . او همچنين در بالاى قطعه كوهى ، عمارت تابستانى قصر قاجار را بنا كرد و باغهاى وسيع و باصفاى زيادى با حوض‌هاى بزرگ - كه هوا را خنك مىسازد - درون آن قصر ، احداث نمود . » « 3 » جوان انگليسى مورد علاقهء فتحعلى شاه محمود كتيرايى ، مصحح كتاب خلسه ، مشهور به خوابنامه نوشتهء محمد حسن خان اعتماد السلطنه ، در زيرنويس صفحهء 275 به نقل از حسين محبوبى اردكانى مىنويسد : « رضا قلى خان هدايت در ضمن وقايع سال 1215 ( ه ق ) آورده كه در اين سال فرمانفرماى ممالك هندوستان . . . نماينده‌اى به سفارت ايران فرستاد با نامه‌اى دوستانه از پادشاه انگليس و تحف و هداياى نفيس و مرغوب با شش‌نفر از نايبان و صاحبمنصبان كه از آن شش‌تن يكى جوانى بود به نام استرجى « 4 » كه در حسن و طلعت رشك ماه تمام بود . . . در صفاى جان استرجى شعرها گفتند و مهرها ورزيدند . » احمد گلچين معانى نيز مىنويسد : « از هلاكو ميرزا متخلص به خراب ، فرزند ارشد

--> ( 1 ) - سفرنامهء مادام كارلاسرنا ، ص 197 . ( 2 ) . ايران و ايرانيان ، خاطرات و سفرنامه ساموئل گرين ويلر بنجامين ، ص 158 و 162 . ( 3 ) . همان . ( 4 ) . Strachey