مدرسهء مروى يا فخريه از آثار ديگرى كه در زمان فتحعليشاه در تهران ساخته شد مدرسهء مروى يا مدرسهء فخريه است . كه امروز ، در قسمت شرقى خيابان ناصر خسرو ، مقابل ساختمان شمس العماره ، در بازارچهء مروى قرار دارد . بانى اين مدرسه ، حاجى محمد حسين خان مروى ، كه به خراسان گريخته و از نزديكان دربار فتحعليشاه بود ، پسر بيرامعلى آقا ، از طايفهء عزالدين لوى قاجار بود كه در مرو به دست شاهمراد ، معروف به « بيك خان » كشته شد . « 1 » او كه در مدت اقامت خود در ايران بسيار متمول شده بود ، مدرسهء خان مروى را در تهران بنا كرد . بازارچه و باغ مروى در نزديكى اين مدرسه نيز ازجمله بناهاى يادگار محمد حسين خان مروى است . وى تمام املاك مزروعى خود را كه شامل چندين پارچه آبادى بود وقف ساخت مسجد و مدرسه كرد . « 2 » نامهاى مروى و فخريه نيز از نام و لقب محمد حسين خان مروى ملقب به فخر الدوله « 3 » گرفته شده است . مدرسهء مروى مشتمل است بر يك مسجد و يك صحن بزرگ با حجره‌ها و طاق‌نماهاى اطرافش و مدرس « 4 » و ايوانى بزرگ در شمال صحن . تزئينات كاشيكارى كه كتيبه‌ها و اشعار عالمانه و نام فتحعليشاه و فخر الدوله بر آنها مرقوم رفته است ، زينت‌بخش ديوارهاى ايوان شمالى است . بيتى بيانگر تاريخ بناى مدرسه در يكى از اين كتيبه‌ها آمده است : منشى طبع صبا از پى تاريخش گفت * كه سزد مدرس اين مدرسه را ادريسى از محاسبهء حروف ابجد رقم 1231 به دست مىآيد . در پايان كتيبه هم نام محمد مهدى ، نويسندهء كتيبه‌ها و اشعار و سال 1230 مرقوم شده است . « 5 » در ضلع شمالى صحن مدرسه ايوان خوش طرحى قرار دارد كه پشت آن ، اتاق بزرگى به عنوان مدرس ساخته شده است . در شرق و غرب مدرسه اتاقهاى بزرگى وجود دارد كه از آنها نيز براى اجتماعات و مدرس استفاده شده است . در ورودى مدرسه از ضلع جنوبى است كه البته سر در قديمى آن ضمن تعميرات و تصرفات

--> ( 1 ) - مرآة البلدان ، اعتماد السلطنه ، ج 1 ، ص 858 . ( 2 ) . رجال ايران در دورهء قاجار ، مهدى بامداد ، ج 3 ، ص 397 . ( 3 ) - مرآة البلدان ، ج 1 ، ص 858 . ( 4 ) . محل انعقاد جلسات مباحثه در مدارس را مىگفته‌اند . م . ( 5 ) . آثار تاريخى تهران ، ص 86 .