حسين شهيدى مازندرانى
17
سرگذشت تهران ( فارسى )
شكلگيرى شهر تهران هنوز روشن نيست كه سرزمين تهران دقيقا در چه تاريخى شكل گرفته است ، اگرچه با توجه به وجود آثار باستانى مثل سفالينههاى چشمه على ، قيطريه و دروس در هستهء مركزى اين شهر مىتوان ثابت كرد كه حدود سه تا هشت هزار سال پيش ، مردمانى در اين نقاط زندگى مىكردهاند . البته اين آثار بعدها ، بر اثر توسعهء شهر از ميان رفته است و شايد هنوز هم در دل خاك جاى داشته باشد . از سوى ديگر هنوز بهطور دقيق نمىدانيم كه جايگاهى كه ما امروز آن را به عنوان هستهء اصلى شهر مىشناسيم ، از چه دورانى تهران نام گرفته است . زيرا با اينكه تهران در كنار شهر بزرگ و پرآوازهاى چون رى قرار داشته ، در هيچ يك از نوشتههاى باستانى مربوط به دوران پيش از اسلام ، نامى از آن نيامده است . آيا بهزان همان تهران است ؟ در اينجا پيش از اينكه بخواهيم به جستجوى نام تهران در متون دورهء اسلامى بپردازيم ، بد نيست اشارهاى هم به نظرى كه دخويه - محقق هلندى - به هنگام تصحيح كتاب المسالك و الممالك ( چ 1927 م . ) ارائه داد ، بنماييم . دخويه در صفحهء 209 اين كتاب زير نام « بهزان » با سنجش آن در دستنويس ديگر به گونهء « بهنان » مىنويسد : « شايد اين كلمه را تهران بايد خواند . » پس از چنين استنادى دو تن از محققان ايرانى يعنى محمد عبد الوهاب قزوينى و عباس اقبال