خطايى ، على اكبر

496

خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين )

دانشگاه شمال شرقى يكى از دانشگاههاى سابقه‌دار چين در شهر سيان است و به دانشگاه شمال شرقى عنوان گرفته . اين دانشگاه تأسيس سال 1937 ميلادى است ، پس سه چهار سال از دانشگاه تهران جوانتر است . اين دانشگاه به شعبهء علوم اجتماعى و شعبهء علوم طبيعى تقسيم شده است . شعبه علوم اجتماعى چهار دانشكدهء تئورى سياسى ، زبان و ادبيات چينى ، تاريخ ، زبانهاى خارجى و شعبهء علوم طبيعى هفت دانشكده دارد . تعداد معلمينش هشتصد و دانشجويانش سه هزار است . دانشگاه سيزده مؤسسهء تحقيقاتى دارد : شرق ميانه كه براى ديدن آن به اينجا آمده‌ايم ، تاريخ شمال غربى چين ، مؤسسهء روشون ( نويسندهء مشهور معاصر چين ) ، تاريخ سلسلهء تانگ ، تاريخ سلسله‌هاى چين و خان . ديگر مؤسسه‌ها مربوط به رشته‌هاى علوم است . در مؤسسهء شرق ميانه موضوع نفت ، فلسطين ، مذاهب ، مسائل اقتصادى از مباحث تحقيق است . در مؤسسهء تاريخ شمال غربى چين مباحث مربوط به هم‌مرزى با آسياى مركزى افغانستان و مسائل ايران و تاريخ روابط با آنها مطالعه مىشود . در همين شعبه جمعى به تحقيق به تاريخ فرهنگى و اقليتهاى ملى چين مشغولند ، يعنى دربارهء اويغورها ، قزاقها ، اوزبكها ، تاجيكها ، قرقيزها كه همه در زمرهء مسلمانان چين‌اند . يكى از مديران مؤسسه گفت كه منابع زيادى به زبان چينى از قرن هجوم در خصوص اين مردم در دست داريم و از جمله برشمرد كه قسمتى از تاريخ سلسلهء خان به حوادث واقع شده در تركستان چين اختصاص دارد . اين كتاب مشهور تأليف شىشونگ است . ديگر از تاريخ عمومى تركستان چين تأليف سونگ جون نام برد كه در اواخر قرن هجدهم تأليف شده است . همچنين نام تاريخ تركستان تأليف وان‌شون ( تأليف 1911 ) را ذكر كرد . يكى ديگر از مديران مؤسسه گفت كه در سالنامه‌هاى چينى اطلاعات مبسوطى دربارهء جادهء ابريشم مىيابيم كه بسيارى از نكات آن اقتصادى و