خطايى ، على اكبر

494

خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين )

مجسمه‌ها افتاده و ويران شده است . سببش را آتش‌سوزى مهيبى دانسته‌اند كه در سال 206 پيش از ميلاد به دست سلسلهء بعدى به نام شان‌يو براى ربودن جواهرات و اشياء قيمتى آنجا روى آورد و سقف مقبره را فرو ريزاندند . آنطور كه نوشته‌اند درين نهانخانهء زيرزمينى حدود شش هزار مجسمهء سفالين سرباز ( به اندازهء طبيعى انسان ) نصب بوده است . چهره و لباس و آرايش موى سربازان متفاوت است . هر دسته از قومى و تبارى بوده‌اند ، از مللى كه پادشاه آنها را بهر بقهء اطاعت خود درآورد . اغلب مجسمه‌ها رنگى بوده است . اين نهانخانهء زيرزمينى به تصادف آشكار مىشود . موقعى كه يكى از دهقانان در سال 1974 به حفر چاهى مىپرداخت آجرهايى از زيرزمين بيرون مىآيد و چون بيشتر مىكاود به اين مخزن « سپاه سفالين » مىرسد . اكنون بر سراسر نهانخانه ، سقف آهنى زده شده تا از باد و باران در پناه باشد . به همت تمام مشغول مرمت مجسمه‌ها هستند و مىگويند اگر بيست سال به همين ترتيب وقت صرف شود حفريات و مرمت آثار خاتمه خواهد يافت . در گزارش رسمى مربوط به اين اثر تاريخى نوشته‌اند كه آن را هفتصد هزار كارگر به مدت سى و شش سال ساخته و پرداخته‌اند . معبد بودائى قاز كوچك اين معبد از ساختمانهايى است كه به آن پاگودا گفته مىشود و از بقاياى آثار ساختمانى مشهور سلسلهء مينگ است . اهميت اين معبد در آن بوده است كه يكى از تاركان دنيا در محل اين معبد به ترجمهء يكى از كتب مقدس بودائى پرداخت . پاگودا را در سال 707 تا 709 بر آن محل ساخته‌اند . تمام از آجرست در سيزده طبقه و به ارتفاع چهل و پنج متر . * * * دو زلزله در سالهاى 1487 و 1556 در اركان آن خللهايى وارد و دو طبقهء آن را ويران كرد .