خطايى ، على اكبر
447
خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين )
روزنامهها : سه هزار و ششصد عنوان ( جارى ) و شصت و هفت هزار دورهء جلد شده ( پنجاه درصد چينى ) ، مواد ديگر خواندنى دويست هزار جلد . مجموعههاى خاص كتابخانه را نيز بايد شناخت . در اين كتابخانه قريب به دويست و هشتاد هزار سند ناياب مربوط به انقلاب چين و همچنين اسناد خطى و چاپ قلمكارى از سلسلههاى گذشتهء چين ضبط است . نقشهها ، تصاوير ، گرده از كتيبههاى سنگى و مفرغى و بالاخره نسخههاى خطى هم از زمرهء مجموعههاى خاص كتابخانه شمرده مىشود . طبعا كتابخانه همه كتابهائى را كه در چين چاپ مىشود جمعآورى مىكند و اين امر مهمترين وظيفهء آن است . پس كتابهاى زبانهاى مغولى ، تبتى ، منچوئى ، اويغورى ، قزاقى ، كرهاى ، يى ( - Yi ) ، ناهسى , ( Nahsi ) ميو , ( Miao ) چوآنگ , ( Chuang ) سيبو , ( Sibo ) تاى , ( Thai ? ) ليسو , ( Lisu ) جينگپو , ( Jingapo ? ) قرقيزى ، دااور ( Daur ) را مىتوان درين جا ديد . كتاب در چين در بيست و چهار زبان مختلف به چاپ مىرسد . * * * از آثار و كتابهاى نايابى كه دارند و بدان فخر مىكنند چند نامهء دستنويس كارل ماركس به خانوادهاش است و ديگر متن آلمانى 1867 و روايت فرانسوى 1875 و روايت انگليسى 1887 كتاب كاپيتال او و بعضى از چاپهاى اولى نوشتههاى انگلس و لنين و مائوتسه تونگ . از زمرهء نايابهاى كتابخانه دورهء مجلهء « جوان » است كه به مديريت چوئنلاى در پاريس طبع مىشده است . از نوشتههاى خطى بودائى قديم طومارى است از سال 458 ميلادى ( يعنى از دورهء ساسانى و از نوشتههاى چاپ قلمكارى ( باسمه ) نسخهاى است از سرودهاى Chu Ciji Zhu باسمهء سال 6 / 1234 ميلادى و بالاخره مقاديرى چاپ قلمكاريهاى بسيار گرانبها از دورههاى پس از آن . بطور كلى تعداد نسخ و نوشتههاى خطى 36304 تاست . بعضى از نسخ خطى تبتى و مغولى كتابخانه هم قابل اهميت است . از آن جمله اينها را در مغولى برشمردند : سرگذشتنامهء چنگيزخان , ( Cheng Jisi Han Zhuan ) تاريخ پنهانى