خطايى ، على اكبر
مقدمه 36
خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين )
تركى آمده است « مهيج الاسرار حضرت شيخ عطار قدس سره » ( ورق 30 الف ) . درين مورد بلافاصله پس از اشعار سه خط مطلب فارسى با عنوان « نثر » در متن تركى آورده شده است . در يك مورد هم شعرى الحاقى دارد و آن در باب دهم در بيان صحبت و طوى است ( ص 122 - 123 ) . در متن تركى اين شعر را دارد . خوبى روى و خوبى آواز * مىبرد هريكى به تنهائى چون شود جمع هردو در يك جا * كار صاحبدلان شود مشكل ( ؟ ) نسخهء ديگرى از خطاى نامهء تركى به شمارهء 2107 در مجموعهء سليمانيه ( استانبول ) موجود است ( طبق ارجاعى كه جوتن ادا در مقالهء خود داده است ) . ترجمهء تركى خطاىنامه در سال 1270 قمرى در استانبول « به نام ترجمهء تاريخ نوادر چين [ و ] ماچين » چاپ شده است . چون نسخ اين چاپ ناياب است و مىتواند مورد استفادهء محققان متكلم به زبان تركى باشد آوردن « طبع لوحى » آن را در پيوست اول اين كتاب مناسب دانست . 32 - 5 - تحقيقات دربارهء خطاىنامه تا حدودى كه توانستهام از مآخذ و منابع دريابم ، دربارهء خطاىنامه پژوهشهاى زير ( به ترتيب تاريخى ) انتشار يافته است : 1851 - فليشر كه در فوائد تاريخى آن بحثى كرده است . H . L . Fleischer . Uber das turkische Chata ? i - na ? me - Breichte Uber die Verhandlungen der kgl . Sa ? chsischen Geselschaft der Wissenschaften zu Leipzig . Bd . III . Leipzig . SS . 317 - 327 . 1861 - زنكر دربارهء فوائد آن از لحاظ شناخت امپراطورى چين مقاله نوشته است . J . Fr . Zenker . - Das chinesische Reich nach dem tu ? rkischen