خطايى ، على اكبر
96
خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين )
بر آن تقدير ، اگر گويند در خطاى دختر است راست بود ، از بهر آنكه چون دوازده دختراند در درون سراى كه احكام و ضبط دوازده قسم ممالك خطاى در دست ايشان است و بر همهء خادمان درون و بيرون سراى و بر همهء امراى خطاى در علم و كمال و در ضبط مملكت بر همهء مقدماند . فصل [ و در بيرون سراى شش ميراند كه . . . ] و در بيرون سراى شش ميراند كه ضبط دوازده قسم ممالك خطاى در دست ايشان است : يكى ضابط « 1 » قانون ممالك [ خطاى ] است ، و يكى ضابط خزينهء زر و نقره و قماشهاى ممالك خطاى ، و يكى ضابط خزينهء برنج و گندم و جو و عناب و گردكان و گرمه دارو [ و ] هيزم و كاه تمام ملك خطاى است ، و يكى ضابط تمام [ لشكر ملك خطاى است ، و يكى ضابط تمام ] شهرها و حصارها كه ساختهاند و مىسازند و مرمت آن و ديوانخانهها و غيره و يامخانهها « 2 » - چه يام اسب چه يام ارابهء تمام ممالك خطاى است ، و يكى ضابط تمام سجن ممالك خطاى است . و از بيرون سراى آن شش مير كاردان مهم گذار در خانهء خاقان چين ضبط دوازده قسم ممالك چين بر آن طريق مذكور مىكنند و حساب آن را سال به سال به خط و دفتر با آن دختران كه در ديوانخانههاى درون سراىاند بدهند و آن دختران جملهء آن را به خاقان به اختصار خط [ منقح ] به عرض برسانند و خاقان جملهء يك سال احوال آن ممالك را بداند . زيرا كه از براى هر مهمى خطى به خاقان رسانيدهاند به كرات ، و اكثر آن واقعات معلوم اوست . و شب [ و ] روز را از براى خاقان چين به سه قسم ساختهاند : در يك قسم عيش و نوش
--> ( 1 ) - سها ضبط ( 2 ) - س 609 . بام ( در همه موارد )