خطايى ، على اكبر
51
خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين )
باب سيم در بيان شهرها و حصارها و ترتيب آن آنچنان است كه در حصار ادناى ايشان پانصد خانهوار كس است و هم ازين ده حصار تابع شهرى است كه نام او هن ، و ده هن تابع شهرى است كه نام او شن ، و ده شن تابع شهرى است كه نام او كو ، و ده كو تابع شهرى است كه نام او كوتاى ، و ده كوتاى تابع شهرى است كه نام او جو ، و ده جو تابع شهرى است [ نام او ] دنك جو و ده دنك جو تابع شهرى است كه نام اوفو ، و فو عبارت از مصر جامع است و در قانون خطاى آن است كه در هر قلمرو امين و مفتش گذاشتهاند كه دائم در تفتيش و پرسشاند كه كجا توان حصار ساختن و يا شهر ساختن . و چون جاى مناسب كه يافتند خط نويسند به پادشاه و آن خط چون به پيش پادشاه برسد درخورد آن خط پادشاه لشكر تعيين مىكند از براى شهر ساختن و در چندگاه سازند و در كدام روز و در كدام ماه تمام شود . و به اين حكم لشكر بيايند و كار كنند و شهر را مربع طرح « 1 » بيندازند و ديوارهاى او را از خاك بسازند و همهء برج و باروى او را بسازند و درون و بيرون او را بيندايند و همهء تيراندازها را دريچههاى منقش و در روى بار و سنگ تودههاى طوپ درچيده به صورت ميل [ و ] از روى باروى حصار [ نمايان ] و در هر گرد برج « 2 »
--> ( 1 ) - سها : ترح ( در همه موارد ) ( 2 ) - سها : برجهء