قدامه بن جعفر الكاتب البغدادي ( مترجم : حسين قره چانلو )
43
نبذ من كتاب الخراج وصنعة الكتابة ( فارسى )
از رود عثمان تا عقير « 1 » كه جايگاه پست است ، سه فرسخ . از عقير تا شهر آمل « 2 » پنج فرسخ است . بنا بر اين از مرو تا آمل سى و شش فرسخ راه است . از شهر آمل تا كنار رود بلخ يك فرسخ راه است . و آنجا محلى است كه عابرين از رود عبور مىكنند و به دهى كه در يك فرسخى آنجا قرار دارد و قريه « 3 » خوانده مىشود ، مىروند . از قريه كه در كنار بيابان است تا قلعهء امّ جعفر « 4 » شش فرسخ . از قلعهء امّ جعفر تا خارج شدن از بيابان به سوى بيكند « 5 » شش فرسخ . از بيكند تا دروازهء ديوار بخارا « 6 » دو فرسخ . از آن دروازه تا دهى كه ماستين « 7 » خوانده مىشود يك و نيم فرسخ . از ماستين تا بخارا « 8 » پنج فرسخ . بنا بر اين از آمل تا شهر بخارا بيست و دو و نيم فرسخ راه است .
--> ( 1 ) cOkair ( 2 ) Amol ( 3 ) ) Firabr ( Karyat ، دخويه در پاورقى متن عربى كتاب ص 203 ، اين محل را فربر تصحيح كرده است ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 25 ؛ اصطخرى ، ص 334 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 422 . ( 4 ) Hicn Omm Djacfar ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 25 . ( 5 ) Baikand ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 25 ؛ اصطخرى ، ص 334 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 422 ؛ مقدسى ، ص 343 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 492 . ( 6 ) Bokhara ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 25 . ( 7 ) Mastyn ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 25 . ( 8 ) ر ك به ابن خرداذبه ، صص 25 - 26 - 38 - 40 - 169 - 181 ؛ ابن رسته ، صص 112 - 122 ؛ اصطخرى ، صص 292 - 295 - 305 - 312 - 313 - 314 - 315 - 316 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، صص 399 - 401 - 402 - 403 - 404 - 405 ؛ مقدسى ، صص 266 - 270 - 280 - 282 ؛ ياقوت ج 1 صص 353 - 354 - 355 - 356 ؛ تقويم البلدان ، ص 565 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 489 - 490 - 491 - 492 ؛ و شرح مشروحتر بخارا در تاريخهاى محلى مربوط به اين شهر آمده است . ر ك به تاريخ بخارا ، ابو بكر محمد بن جعفر النرشخى ( 286 - 348 ) ؛ و تاريخ بخارا ، ريچارد . ن . فراى .