محمد بن أبي بكر الزهري الغرناطي ( مترجم : حسين قره چانلو )
98
كتاب الجغرافية ( فارسى )
پس زمانى كه پسر بخت النّصر به ( كاخ ) بربا « 1 » رسيد و شگفتىها و حسن بنايش را ديد ، به فيلسوف گفت : « من مىخواهم در اين سرزمين اقامت كنم » . فيلسوف به او گفت : « اين زمين به حالت پيشين خود برمىگردد ، ولى تا وقتى كه اين شاهينها و جغدها باقى باشد ، قابل سكونت است . پس فرمان بده كه حتى يكى از آنها را شكار نكنند زيرا اين پرندگان اين حيوانات ( افعىها ) را نابود مىكنند و اين زمين را آباد مىسازند » . شرح اين فيلسوف و چارهء او براى باطل كردن طلسمها و تدبير او در مورد نطفههاى مردان و زنان و همچنين گرفتن پرندگان اين حيوانات را به اختصار بيان كرديم . همچنين در سرزمين أخميم مارهاى بزرگ بسيارى هستند كه داراى پا و تاج مىباشند . گفتهاند ؛ بربا كاخ بزرگ أخميم از بناهاى حضرت ادريس ( ع ) است كه در زمان طوفان نوح ( ع ) سالم باقى ماند . اين سرزمين به سبب [ پ r 19 ] ضبع ( افعىها ) كه مؤلف وصف كرده چندان آباد نشده است ولى اكنون تعداد كمى از آن ( افعىها ) باقى مانده است . هركس الآن به آن صحرا برود و يكى از آن حيوانات ( افعىها ) را ببيند بعد از ساعتى مىميرد . قوس « 2 » 82 - همچنين در ساحل رود نيل و در قسمت بالاى شهر أخميم ، به فاصلهء هشت روز راه شهر قوس قرار دارد كه از توابع مصر است . از اين شهر مردم به عيذاب كه در بيابان قرار گرفته و راه عربستان است ، مىروند . طول اين بيابان هجده روز راه است و در آن آب پيدا نمىشود مگر در سه چاه ، چاه اوّل
--> ( 1 ) . آثار باستانى سرزمين مصر را بربا گويند و جمع آن برابى است . ( ر . ك : لغتنامهء دهخدا ، ( الغاف - بسيسطله ) ، ج 3 ، صص 4500 - 4516 ) . ( 2 ) . Kus ; cf . E . I . , II , 1223 , Par J . H . Kramers .