سمت خط استوا سرازير مىگردد و به كوه‌هايى وارد مىشود كه به كوه‌هاى طلا نامگذارى شده‌اند و بر سرزمين حبشه در شمال و به سوى كوكو « 1 » تا شهر اسوان « 2 » و سرزمين قوس « 3 » و شهر أخميم « 4 » و سرزمين مصر تا شهر اسكندريه و دمياط « 5 » و تنّيس « 6 » جارى مىشود و با سه شاخه وارد دريا مىشود ، يك شاخه در تنيس و يك شاخه در دمياط و هنگام خروجش از دمياط چون لبريز مىشود شاخه‌اى از آن به زمين اسكندريه مىرسد . در ازاى اين نيل از سرچشمه‌اش در كوه قمر تا ورودش به درياى روم هزار و چهل و پنج فرسخ است و خداوند داناتر است . مسعودى در كتاب مروج الذهب و معادن الجوهر و در كتاب عنوان المعارف [ پ v 6 ] از اين كوه و رنگ‌پذيرى آن و بيرون آمدن نيل از آن ياد كرده است . چنان‌كه كسى خواهان مطالعهء آن باشد بايد به نسخهء كتاب بزرگ مروج الذهب « 7 » مراجعه كند . 19 - همچنين از اين كوه ، نيل كوچك كه بر پشت خط استوا سرچشمه گرفته و به رشته‌كوه‌هاى طلا كه به كوه‌هاى توتا « 8 » معروف است وارد مىشود و در سرزمين نوبه جارى مىشود و از ( داخل ) رشته‌كوه‌هاى أردكان « 9 » وارد كشور زنگيان مىشود تا اين‌كه در سمت غرب به درياى محيطى بزرگ كه

--> ( 1 ) . Kawkaw - Gao ? - Masalik al - 'Absar , 56 , m . 6 . ( 2 ) . ' Us'wan - Assouan ; cf . E . I . , I , 500 , Par C . H . Becker , 332 , 85 , 84 . ( 3 ) . KUs'cf . E . I . , II , 1223 , Par J . H . Kramers . ( 4 ) . 'Akhmim ; E . I 2 , I , 340 , Art . de G . Wiet . ( 5 ) . Dimyat ; cf . E . I . 2 , II , 300 , Par P . M . Hol t . ( 6 ) . Tanis . ( 7 ) . مروج الذهب ، مسعودى ، ( ترجمه ) ، ج 1 ، صص 93 و 94 . ( 8 ) . Djibal Tu ta ( Kilimandjaro ? ) كوه‌هايى است در سرزمين سياهان احتمالا همان جبل القمر در افريقاى مركزى است . ( 9 ) . Djibal al - 'Ardakan ou Adrakan . كوه‌هايى در سرزمين سياهان .