است . و پهناى آن دريا را كسى جز گناهكار يا نابود كنندهء خويش در نمىنوردد ، چون چيزى در آن براى كسى وجود ندارد و بيم آن مىرود كه به اسباب هلاك خويش برسد . و در اين درياى سبز هيچ نوع جزيرهء آباد يا خالى يافت نمىشود . « 1 » درياهاى چهارگانه از اين درياى محيط چهار دريا منشعب مىشود : 5 - 1 ) بزرگ‌ترين آن‌ها كه بر روى خط استوا از وسط مشرق تا سمت مغرب منشعب مىشود همان دريايى است كه جزيره‌هاى چين « 2 » و هند « 3 » و سند « 4 » در آن هستند و به زودى در جاى خود ان شاء اللّه تعالى بيان خواهد شد . 6 - 2 ) امّا درياى شامى « 5 » در درازا و پهنا از اين ( درياى قبلى ) كوچك‌تر است ، آغاز اين دريا در اقليم چهارم از ناحيه مغرب در تنگهء جبل الطارق « 6 » و پايان آن سرزمين شام است و به زودى در جاى خود ان شاء اللّه تعالى بيان خواهد شد . 7 - 3 ) اما درياى سوم در درازا و پهنا از درياى دوم كوچك‌تر است ، اين دريا از ناحيهء شمال از پشت اقليم هفتم آغاز مىشود ، از جايى كه كسى در آن وارد نمىشود و خورشيد در آن ديده نمىشود و اين‌جا پايين قطب شمال

--> ( 1 ) . اين گفتهء زهرى نيز پايه و اساس محكمى ندارد ، زيرا تمام جزاير اقيانوس هند در همين درياى سبز قرار دارد ( ر . ك : تقويم البلدان ، ( ترجمه ) ، صص 31 و 32 ) . ( 2 ) . al - Sln La Chine ; cf - E . I . , I , 860 - 875 , par Martin Hartmann . ( 3 ) . al - Hind L'Inde ; cf . Hind , inE . I 2 ( 4 ) . Sind ; cf . E . I . , IV , 452 , Par T . W . Haig . ( 5 ) . Bahr al - Rum La mer des Rum Mediterranee ; cf . E . I 2 . , I , 963 . ( 6 ) . ( جبل الفتح ) Djabal T ariK Gibraltar , E . I 2 . , II , 362 .