محمد بن أبي بكر الزهري الغرناطي ( مترجم : حسين قره چانلو )
30
كتاب الجغرافية ( فارسى )
ما از اين دريا آن اندازه سخن گفتيم كه بينندگان را راهنما و عبرت آموزان را كفايت كند . كمربند سبز 4 - كمربند سبزى كه به كمربند آبى متصل است ، صفت دريايى است كه به زمين و اجزاى آن احاطه دارد و به خاك گرداگرد زمين چسبيده است ، و همهء درياها از اين دريا منشعب مىشوند . و آن دريايى است سبز رنگ كه آب آن موج مىزند و بادها بر آن مىوزند ، و مدّ و جزر در آن است و همهء درياها و رودخانهها به هنگام جزر و مد از آن سرچشمه مىگيرند و كشتىها در محدودهء جزر و مدّ آن با سرعت و كندى جزر و مدّ حركت مىكنند . « 1 » درياشناسان متفقند كه پهناى اين دريا ، از زمين ( كه آن را احاطه كرده ) تا درياى تاريكىها « 2 » كه پيش از اين ياد شد ، هشتصد فرسخ است كه برابر با دو هزار و چهار صد ميل است . و اگر باد خوب بوزد برابر با 420 گره دريايى است . در اين دريا كشتىهاى مسافرى و بارى ( در نقاط مختلف ) در شرق و غرب زمين حركت مىكنند ، حركت در اين دريا مقصود كسانى است كه خود را در اين دريا به زحمت انداختهاند . كسى كه در درياى تاريكىها كه پيش از اين ياد شده ، وارد شود [ پ r 3 ] هرگز به قسمت آباد زمين بر نمىگردد ، و در آن دريا سير مىكند تا هلاك شود . در اين درياى سبز چسبيده به خاك ، دريانوردان فقط در كنارهء سواحل حركت مىكنند و هر كس وارد آن ( دريا ) شود خود را به هلاكت انداخته
--> ( 1 ) . اشاره به اقيانوس هند است ( ر . ك : تقويم البلدان ، ابو الفداء ، ( ترجمه ) ، صص 31 و 32 ) . ( 2 ) . اشاره به اقيانوسهاى محاط به خشكىهاست ( ر . ك : تقويم البلدان ، ( ترجمه ) ، صص 36 و 37 ) .