منابع به تعداد فراوانى از آثار در زمينهء زيج و نجوم و اسطرلاب و تسطيح كره به آن دو منسوب داشته‌اند ، كه همهء آن‌ها به كلى از بين رفته و به ما نرسيده است ، و تنها پاره‌هايى از اين كتب در ميان آثار افرادى چون ابن قتيبه ، مسعودى ، ياقوت ، ابن نديم ، ابن قفطى ، صفدى و سيوطى آمده است . بررسى اين منابع و ساير منابع در نهايت به ما آگاهى مىدهد نسبت به ابو عبد اللّه محمد بن ابراهيم فزارى كه از شاگردان اصمعى در بغداد در اواخر قرن دوم هجرى و اواسط قرن سوم هجرى يعنى در سال‌هاى پايان حكومت مأمون بن هارون الرشيد بوده است . او ( فزارى ) صاحب اين تأليفات است : 1 - كتاب زيج بر حسب سنوات عرب ؛ ترجمه از زبان پهلوى كه به كلى از بين رفته است . 2 - قصيده‌اى در بيان شكل ستارگان كه به گفتهء بعضى ، ارجوزه‌اى بلند در 10 جلد بوده است كه جز چند بيت آن از طريق مسعودى به دست ما نرسيده است . 3 - كتاب تسطيح كره كه ساير نويسندگان آن را به عنوان نمونه و الگويى براى خود انتخاب كرده بودند ، و گويا همين كتاب ، نقشه‌اى را كه زهرى ، نقشهء جغرافيايى خود را از روى آن نوشته بود ، در خود داشته است . و اين نسخه نيز از روى جغرافياى مأمون نوشته شده بود . زهرى با تكيه بر مشاهدات شخصى خود به ويژه در شهرهاى اندلس و نيز بنا به منقولاتى كه از افراد معاصر خود شنيده بود كه نام بسيارى از آن‌ها را بدون شناسايى آن‌ها براى ما بيان كرده است ، و نيز بر اساس گفته‌هاى آدم‌هاى ناشناس و مجهولى كه آن‌ها را با لفظ فلاسفه و حكما و اطبا و اهل نظر و دانشمندان مساحت زمين و فلكىها و منجّمين و مورّخينى كه نام آن‌ها را بيان نكرده است ، و در مرتبه چهارم بر اساس بزرگان و چهره‌هاى مشهور از جمله ، ارسطو و فزارى و مسعودى و ابو بكر رازى و ابن جزّار و ابو حيّان و العذرى و نه جز اين‌ها ،