6 ) ع ش BAC نسخه خطى خانواده ابن على الشريف كه در امانت كتابخانه ملى الجزاير است . 7 ) ت BZT كتابخانهء دانشگاه زيتونهء تونس شماره 2920 . 8 ) م BNM كتابخانهء ملى مادريد شماره 4999 . 9 ) ر BGR كتابخانهء عمومى رباط شماره 779 . همهء اين نسخه‌ها و نوشته‌هاى خطى متعلق به زمان بعد از عصر نويسنده است و بين آن ها لفظ « ام » و يا « بنت » وجود ندارد كه از آن‌ها نقل كرده باشند . مشخصه همهء اين نسخه‌ها اين است كه داراى انبوهى از لغزش‌هاى لغوى و غير لغوى است ، كه در هر نسخه به شكل متفاوتى از ديگر نسخه‌ها وارد شده است . قديم‌ترين اين نسخه‌ها ، نسخهء پاريس است كه حدود دويست سال بعد از مؤلف نوشته شده است . من ( مصحح ) اين نسخه را نسخهء اصل براى كار مقابله با نسخه‌ها و يا قطعاتى كه نويسندگان نقل كرده‌اند ، قرار دادم . چون بسيارى از پيشينيان مانند ابن سعيد مغربى ( 685 ق / 1286 م ) در كتاب البدء و تاريخ آدم از او نقل كرده است ، و مانند احمد بن على المحلّى معروف به ابن زنبيل كه در قرن دهم هجرى برابر شانزدهم ميلادى مىزيست در كتاب تحفة الملوك و الرغائب بما فى البرّ و البحر من العجائب و الغرائب خود از او نقل كرده است . از جمله آن‌ها بايد از ، مقّرى ( 1041 ق / 1632 م ) نام برد كه در كتاب نفح الطيب از او « زهرى » نقل كرده است . اين كتاب الجعرافية در قرن سيزدهم هجرى وارد اسپانيا شده است ، نسخه‌اى از اين ترجمه كه در كتابخانهء مخصوص سلطنتى اسپانيا است ، به دست ما رسيد كه چند فصل از آن حدود يك قرن پيش منتشر شده است . تعداد زيادى از مستشرقين از حدود 80 سال پيش تاكنون از وجود آن آگاهى پيدا كرده‌اند و ترجمهء قطعاتى از آن كه مربوط به مغرب عربى است همراه با بخش‌هاى ترجمه شده را منتشر ساختند . اما عنوان كتاب به زبان معمول عربى مغربى جعرافية به عين مهمله است و به همين شكل كه در اين نسخه آمده است در همهء نسخه‌ها بيان شده است . كلمهء