محمد بن أبي بكر الزهري الغرناطي ( مترجم : حسين قره چانلو )
152
كتاب الجغرافية ( فارسى )
اين شهر خوش آب و هواست و بر كنار دو دريا واقع است . سمت قبلهء آن به سوى درياى روم است و سمت شرقى آن به سوى درياى خليج « 1 » است . بندقيّه « 2 » - رومه « 3 » 186 - در نزديكى اين شهر بر ساحل دريا و به فاصلهء سه روز راه شهر بندقيّه كه بنايش قديمى است قرار دارد . گفته شده كه اين شهر از بناهاى اسكندر بن فيلبّوس است . عذرى گويد : از بناهاى يونانيان صائبى است . 187 - همچنين شهر رومه نيز بناى كهن دارد . گويند از بناهاى يونانيان نخستين است ، و بطالسه فرزندان يونان بن يافث بن نوح ( ع ) بودند . در كتاب العجائب تأليف ابن جزّار گفته شده كه : ارسطوى حكيم [ پ v 35 ] در اين شهر بزرگ شد ، و اين شهر مركز حكومت يونانيان بوده است . در اين شهر عجايب و غرايب آن چنان فراوان است كه به شماره در نيايد . از آثار شگفتش كنيسهء معروف به « كنيسهء زرّين » است ، و به اين دليل به اين اسم ناميده شده چون داراى چهل ستون است كه بيست تاى آن از طلا و بيست ستون ديگرش از نقره مىباشد ، و گنبدها و قبّههايى از شيشهء رنگين بر آنها بسته شده ، و در هر گوشهاى از چهار گوشهء اين گنبدها و نيز در سر هر كدام از اين ستونها ، پايههايى از سنگ مغناطيسى ميان سنگها قرار داده شده تا چراغهاى ميان آن سنگها در حالت متعادلى از يك وزن ، در هوا قرار بگيرد . اين چلچراغها به گونهاى مناسب به واسطهء بندهايى ظريف آويخته شدهاند . پس زمانى كه كشيشهاى اين كنيسه بخواهند كسى را به اين معبد ( كنيسه ) دعوت كنند ،
--> ( 1 ) . اشاره به درياى مرمره مىباشد . ( 2 ) . al - Bundukiyya , Venise . ( 3 ) . Ruma Rome . مصحح در فهرست اعلام مىنويسد ، شهرى است به سرزمين روم .