احمد على خان وزيرى
79
جغرافياى بلوچستان ( فارسى )
گفت : اگر پيدا نشد من شمشيرى از خود يا قيمت آن را مىدهم و قدغن در تفحّص دزد نمود . محمّد كاظم خان از حسن ظنّ به آدم خود ، باور نمىكرد و از جاهاى ديگر تجسس مىنمود تا معلوم شد كه همان نوكر برده و از او گرفته شد . پولى از خود به تجّار و كسبهء كرمان تومانى يك شاهى مىداد و كار مردم رواج و احدى بىكار و بىمايه نمىماند . سلوك او با اعالى و ادانى بسيار به قاعده بود . نجباى كرمان را عاملى و كار ، و فقرا را مدد معاش و سرمايهء روزگار مىداد . [ 330 ] در جميع بيابانهاى بىآبادى كرمان كه براى قوافل و متردّدين تلخ مىگذشت ، رباط ساخته و در جميع بلوكات كرمان كاروانسرا و مسجد و حمّام بنا كرده است . در عرض راه مشهد در منزل كاروانسراى بسيار خوب ساخته كه به زوّار تلخ نگذرد . از فرات نهرى به نجف اشرف برده است . معادل پنجاه هزار تومان خرج آن نمود و وكيل الملك ثانى پسر آن مرحوم نيز مخارج كرده ، آن را به اتمام رسانيد . در شهر كرمان قبل از اينها ، بازار معمور و رفيع نداشت ، وكيل الملك بازار بسيار خوب عالى ساخته است . در كمتر مملكتى بازار به آن رفعت ساخته شده . كاروانسراى رفيع نيز بنا نهاده است كه وكيل الملك ثانى سعى و اهتمام كرده به اتمام رسانيد . به حق كاروانسراى رفيع خوش روح است . تجار هرندى ، اصفهانى و يزدى و كرمانى و غيره در آن كاروانسرا هستند ، و حمّام بسيار خوب نيز نزديك كاروانسرا ساخته است . [ 331 ] و يك حمّام نيز نزديك ارك حكومتى كه آب روان در آن جارى است ، وكيل الملك ثانى ساخته است . در لالهزار كه قريه سه فرسخ از شهر كرمان دور است و سابقا معموريّت چندانى نداشت و ييلاقى خوش آب و هواست ، مرحوم وكيل الملك كلّى خرج كرده و عمارات و بيوت متعدده ساخته ، حالا ييلاق قابل و صاحب امكنه و عمارات عاليه كامل شده و قريب ده هزار تومان بر عمارات مزار مرحوم شاه نعمة اللّه كه او را از اكابر عرفا شمردهاند و در شش فرسخى شهر كرمان مدفون است ، افزوده است . در نيم فرسخى شهر كرمان در قريهء زرسيف عمارات و باغات عاليه متعدده ساخته ، سابقا دروازههاى شهر كرمان معموريّت و آبادانى چندانى نداشت ، بلكه مطمور و بىاعتبار و ويران بود . تغيير داده يك دروازه