احمد على خان وزيرى
24
جغرافياى بلوچستان ( فارسى )
لاشار در دامنه آن كوه به سمت بمپور ، سه قريه بزرگ است : اوّل پيپ « 1 » ، دوم چانپ « 2 » ، سوم اهوران « 3 » . همه اين قريهجات را با چند قريه ديگر لاشار گويند . آبش خوشگوار ، هوايش به گرمى مايل ، آبش از رود و چشمه . محصول مزروعى آنجا گندم و جو و پنبه و باقلاست . [ 83 ] سالى سيصد هزار من از اين اجناس عمل مىآيد . نخيلات زياد دارد . سالى دويست هزار من خرما عمل مىآيد . و در قلل اين كوه ، زنبور « 4 » عسل جاى دارد . همه ساله مردم لاشار مىروند ، در فصل معهودى عسل زياد مىآورند و آذوقه زمستان مىنمايند . عدد نفوس آنها هشت هزار نفر . شغل مردم آنجا فلّاحى و جولاهى و صيد آهو و شكار كوه است . در زمان پيش ، از پولاد هندى [ 84 ] شمشيرهاى قطعهء بسيار خوب در اينجا مىساختند . و دكان زرگرى هم در چانپ بود . به مرور دهور ، بىچيز شدند . حال چند سال است ، طلا و نقره بر مردم آنجا باقى نمانده است كه زرگر لازم باشد . درخت صحرايى آنجا گز و كنار و كهور است و آهو و گرگ و خرگوش و كفتار در صحراى آنجا زياد است . و در كوه آنجا درخت كور « 5 » و تويك و ارس « 6 » مىباشد و شكار كوه بز است . و مذهب [ 85 ] مردم آنجا تسنّن . و ماليات آنها از محصولات ده من ، سه من است . و حيوان باركش مردم آنجا بيشتر شتر است . در كوه اهوران معدن مس و سرب مىباشد و حال بيست سال است كه كار نمىشود . چانپ از چانپ تا گه « 7 » هفده فرسخ است . رودخانهء بزرگى از همين كوه اهوران به سمت گه مىرود . ده فرسخ در دو سمت اين رود درخت خرما و زراعت گندم و جو و پنبه
--> ( 1 ) . پيپ : به كسر اوّل و سكون ثانى و سوم . ( 2 ) . جانپ : جيم فارسى و الف ممدوده و سكون دوم و سوم . ( 3 ) . اهوران : با الف ممدوده و هاء مضموم و سكون واو و راء با الف كشيده و سكون نون . ( 4 ) . متن : مگس . ( 5 ) . كور : گياهى است خارناك كه در دواها به كار برند ، كبر نيز گويند . ( 6 ) . ارس : درخت آراج و بعضى فرهنگها چنار نوشتهاند . ( 7 ) . گه : كاف فارسى مكسور و سكون هاء ، اسم محلى است .