احمد على خان وزيرى
21
جغرافياى بلوچستان ( فارسى )
فصل دوم در عرض بلوچستان و جغرافياى آبادانى كه در آن است « 1 » عرض مىكنم كه عرض آنجا از محالى كه آن را سرحدّ نامند و متّصل به خاك سيستان است و سمت شرقى اين بلوچستان واقع شده ، تا بندر طيس و بندر چابهار در سمت غربى اين بلوچستان تابع كرمان است . سرحدّ [ 74 ] سرحدّ ، بلوكى وسيع و خاكى طويل و عريض دارد . قريب چهل فرسخ طول خاك متعلّق به آن بلوك مىشود . ليكن از عدم عقل و استعداد سكنهء آنجا غالبا مطمور « 2 » و ويران است . با اينكه در همهء آن زمين به سهولت و اندك مخارجى مىتوان مزارع متعدّده و قراء و قصبات ، آبادان و بنا كرد . و از ابنيه قديم هم در صحراهاى آنجا بسيار است . چون هوايش معتدل است ، اغلب اشجار و حبوبات گرمسيرى و بردسيرى عمل مىآيد . [ 75 ] اكنون آبادى كلّى آنجا در دامنه كوهستانى واقع است . تقريبا صد مزرعه دارد ، بعضى مزارع آن قنات و پاره [ اى ] چشمهسار است . برخى از آبادانى آنجا كه
--> ( 1 ) . عنوان در اصل چنين است « در عرض بلوچستان تابع حكمران كرمان » . عنوانى كه مؤلّف در آغاز آورده است برگزيده شد . ( 2 ) . مطمور : ويران ، غيرمسكون