ص 49 لسان الملك سپهر ميرزا محمّد تقى لسان الملك ، فرزند ملا محمّد على ، از ادبا و مورّخان معروف عصر قاجار كه در سال 1207 ق در كاشان متولّد شد . در بيست سالگى به درخواست فتحعلى خان صبا به تهران آمد و به تأليف كتابى در علم قافيه پرداخت امّا با مرگ صبا كتاب ناتمام ماند و ميرزا تقى به كاشان مراجعت نمود . محمود ميرزا حكمران كاشان او را به نديمى خود برگزيد و به وى تخلّص سپهر داد . سپهر به دستور فتحعلى شاه به تهران برگشت و در سلك اعضاى ديوان درآمد . در عهد محمّد شاه ، مداح خاصّ شاه و منشى و مستوفى ديوان شد و به تأليف كتاب ناسخ التّواريخ پرداخت و وقايع تاريخى را تا سال 1273 ق تحرير كرد . سپهر در سال 1297 ق درگذشت و در نجف اشرف به خاك سپرده شد . آينهء جهان نما ، براهين العجم ، اسرارالانوار ، جنگ فى التواريخ از آثار اوست . نك : ناسخ التواريخ ، مقدّمه ؛ سفينة المحمود ، ج 1 ، صص 341 - 360 ؛ شرح حال رجال ايران ، ج 3 ، صص 319 - 321 . ص 49 كريم خان زند فرزند ايناق خان ، پس از به قتل رسيدن نادرشاه ( 1165 ق ) به همراه قبيلهء خود ، كه در زمان نادرشاه به نواحى ابيورد كوچ داده شده بود ، به ملاير بازگشت و پس از چندى به كمك عليمردان خان بختيارى متوجه مقابله با ابو الفتح خان ، حاكم اصفهان شد و اصفهان را به محاصره گرفت و در نهايت قرار بر اين نهادند كه عليمردان خان به وكالت دولت و ابو الفتح خان به حكومت اصفهان و كريم خان به سردارى قلمرو منصوب باشند . پس از اين قرار و مدار ميرزا ابو تراب دخترزاده شاه سلطان حسين را با نام شاه اسماعيل سوم در محرم 1164 ق به پادشاهى برداشته و سكّه به نام وى زدند و بر تخت سلطنت نشاندند . سپس كريم خان روانهء عراق شد . عليمردان پس از مسموم ساختن ابو الفتح خان ، در ركاب شاهى روانهء فارس شد و شيراز را تصرّف كرد و كريم خان پس از شنيدن قتل ابو الفتح خان به چاره كار خود افتاد و محمّد على خان ، حاكم قلمرو را از ميان برداشت . حاكم كردستان از