احمد على خان وزيرى
114
جغرافياى بلوچستان ( فارسى )
پرداخت . سرانجام ، شاه محمود مطيع گرديد و پس از مرگ وى اصفهان را از آن خود كرد و به آذربايجان لشكر كشيد و تبريز را به تصرّف خود درآورد . در حملهء امير تيمور به ايران با ارسال هداياى فراوان توانست قلمرو خود را از تعرض دور نگه دارد . شاه شجاع مورد علاقهء حافظ بود . خود نيز به زبان عربى و فارسى شعر مىسرود . وى حامى بزرگى براى ادبا و دانشمندان عصر خود به شمار مىرفت و حتى به مجلس درس مولانا قوام الدّين حاضر مىشد . سرانجام ، در سال 876 ق و به قولى 877 ق درگذشت . جسد وى را به روايتى در مدينه مكرّمه و به قولى در دامنهء كوه چهل مقام در شمال شرقى شيراز دفن كردند . نك : تاريخ عصر حافظ ، صص 192 به بعد ؛ تاريخ مغول ، صص 415 ، 418 به بعد ؛ تاريخ آل مظفر ( ستوده ) ، صص 63 - 109 ؛ روضة الصفا ، ج 7 ، ص 3477 - 3558 به بعد ؛ تاريخ آل مظفّر ، ج 1 ، ص 36 به بعد . ص 48 شاه عبّاس دوم پسر شاه صفى و هفتمين پادشاه از سلسلهء صفوى كه با مرگ شاه صفى ( دوازدهم صفر 1052 ق ) در حالىكه بيش از نه سال نداشت ، بر تخت سلطنت نشست . در اين زمان اوضاع سياسى ، اجتماعى و اقتصادى ايران سخت دگرگون بود . شاه عبّاس دوم پس از آنكه به سنّ رشد رسيد ، خود را از قيد و بند رجال فرصتطلب و فاسد رهانيد و به تحبيب قلوب پرداخت و در آبادانى كشور كوشيد ، به تخفيف ماليات دستور داد ، با علما و ارباب فضل جليس شد و روابط ايران با اروپاييان را بهبود بخشيد . در اين دوره قندهار مجددا به تصرّف ايران درآمد ( 1059 ق ) و در آنجا باغها و مدرسهها بنا نهاد . داغستان را از تصرّف روسيه درآورد و به تحريكات روسها در گرجستان پايان داد . امنيّت مرزها را تأمين كرد . فردى بود متشرّع و به جماعت نماز مىخواند . وى ، سرانجام ، در سال 1077 ق در نزديكى دامغان درگذشت و در قم در مقبرهء پدرش شاه صفى به خاك سپرده شد . وى در شعر تركى و فارسى دست داشت . ديوان شعرى از او باقى است . نك : ايران در زمان شاه صفى و شاه عبّاس دوم ، ص 242 به بعد ؛ خلاصة السير ، ص 303 ، به بعد .