سلطان محمد حمله و در طى چند سال قسمت عمدهء بلاد خوارزم و خراسان و عراق را فتح و مردم آنجا را قتل عام كرد . بعد از سلطان محمد ، مقاومت پسرش سلطان جلال الدين نيز دستاوردى براى ايرانيان در پى نداشت ، جز آنكه چنگيز به دنبال سلطان جلال الدين به هر شهرى مىرسيد ، به قتل و غارت مىپرداخت . عاقبت چنگيز در 619 ق به مغولستان بازگشت و در 621 ق به آنجا رسيد و در 624 ق درگذشت . نك : تاريخ گزيده ، صص 580 - 583 ؛ جامع التواريخ ، ج 1 ، ص 325 به بعد ؛ تاريخ حبيب السير ، ج 3 ، ص 16 به بعد . ص 46 ابو سعيد گوركانى فرزند سلطان محمّد و از پادشاهان سلسلهء تيمورى كه در اوايل نزد الغ بيگ بود . در ربيع الاول 854 ق پس از قتل عبد اللطيف در سمرقند بر تخت سلطنت نشست . در سال 861 ق بر هرات دست يافت و گوهرشاد خاتون همسر شاهرخ ميرزا را به قتل رسانيد . در سال 864 ق سيستان و در 871 ق بدخشان را متصرّف شد و بارها با فرزندان بايسنغر به جنگ پرداخت . ابو سعيد خان بر سر آذربايجان با اوزون حسن درافتاد و در سال 873 ق به جانب آذربايجان لشكر كشيد امّا در ميان برف و طوفان گير كرد و ، در نتيجه ، مغلوب اوزون حسن شد و به دست يادگار محمّد ، نوهء گوهرشاد خاتون به قتل رسيد . نك : احسن التواريخ ، ج 1 ، صص 369 - 371 ؛ كتاب ديار بكريه ، ص 306 به بعد ؛ تاريخ حبيب السير ، ج 3 ، صص 76 ، 77 ، ج 4 ، ص 48 به بعد . ص 46 ارغون خان پسر اباقا و چهارمين ايلخان مغول در ايران كه در 657 ق متولّد شد . با مرگ اباقا از خراسان به آذربايجان رفت و در 680 ق مدعى سلطنت شد . ولى چون احمد تگودار ( برادر اباقا ) بر تخت سلطنت جلوس كرده بود ، مدّت سه سال با او جنگيد و عاقبت او را شكست داد و در 683 ق بر تخت سلطنت نشست . عطاملك جوينى مدّت ده سال دبير مخصوص او بود . ارغون طى نبردى در 687 ق نوغاى ( خان دشت قبچاق ) را نيز شكست داد . او در دوران حكومت خود با طغيان و