احمد على خان وزيرى

106

جغرافياى بلوچستان ( فارسى )

عقد العلى للموقف الاعلى را به او هديه كرد . نك : عقد العلى ، صص 74 ؛ تاريخ كرمان ، سلجوقيان و غز در كرمان ، صص 160 - 184 . ص 43 محمّد خوارزمشاه سلطان علاء الدّين محمّد فرزند تكش خوارزمشاه ، در زمان پدر حكومت نيشابور را يافت و از پدر لقب قطب الدّين گرفت . پس از مرگ پدر ، در 575 ق ، به خوارزم آمده و بر تخت سلطنت نشست و حكومت نيشابور را به على شاه داد . سلطان معزّ الدّين كه به مخالفت برخاسته بود ، سلطان محمّد به خراسان آمد و تمام خراسان را ضميمه متصرّفات خود نمود . با پيوستن ملك عزّ الدّين حسين خرميل غورى به سلطان محمّد هرات را محاصره كرد و پس از يازده ماه هرات را به تصرّف درآورد و روى به بلخ آورد و آن ناحيه را نيز فتح كرد و جمله سلاطين افراسيابى كه در ممالك ماوراء النهر و فرغانه بودند مطيع شدند . سلطان محمّد در اندك مدّتى قبچاق و تركستان و كاشمر را از آن خود نمود و سكّه به نام خود زد . سپس روى به عراق و آذربايجان و فارس آورد . اين نواحى نيز تسليم وى گشت . سلطان محمّد پس از چندى گرفتار حمله چنگيز خان شد و در اندك مدّتى سپاه چنگيز ، طومار سلطنت محمّد شاه را درهم پيچيد و هر آنچه كه رشته بود پنبه كرد . سلطان به ناچار به نيشابور فرار كرد و از آنجا به مازندران رفت و ، سرانجام ، در جزيره‌اى در دريا اقامت كرد ولى در اثر درد شكم درگذشت . جسد وى را سلطان جلال الدّين به خوارزم برد و در كنار قبر سلطان تكش به خاك سپرد . مدّت حكومت سلطان محمّد بيست و يك سال بود . نك : تاريخ دولت خوارزمشاهيان ، صص 181 به بعد ؛ تاريخ مغول ، صص 8 ، 9 ؛ طبقات ناصرى ، ج 1 ، ص 254 . ص 43 ملك زوزن خواجه زوزن از طرف سلطان محمّد به حكومت كرمان منصوب شد و با درايت به حكومت پرداخت . در خراسان مدارس و رباطات ساخت و قلعه سلامهير زوزن را بنا نمود . پس از درگذشت وى آق سلطان از طرف پدر به حكومت كرمان رسيد و آن ممالك را تا دريا و اطراف مكران به تصرّف خود درآورد . نك : تاريخ كرمان ( سالاريه ) ، صص 136 ، 138 .