احمد على خان وزيرى
102
جغرافياى بلوچستان ( فارسى )
وزارت كرد . در اكثر بلاد ايران به تأسيس مدارسى همّت گماشت كه اين مدارس از آن زمان به نظاميّه معروف شد . نظام الملك علاوه بر آنكه در عالم سياست مردى مدبّر و باكياست بود ، در حوزهء ادب نيز از چهرههاى درخشان به شمار مىرفت . كتاب سياستنامه وى از آثار مشهور و مهمّ نثر فارسى به شمار مىرود . لامعى گرگانى و امير معزّى او را مدح گفتهاند . نظام الملك به علّت مخالفتى كه با اسماعيليان داشت ، سرانجام در دهم رمضان سال 485 ق به دست يكى از فداييان اسماعيليه ، در نزديكى نهاوند يا بروجرد به قتل رسيد . نك : خواجه نظام الملك ؛ وزارت در عهد سلاطين بزرگ سلجوقى ، صص 46 - 53 ؛ سياستنامه ، مقدّمه ؛ تاريخ حبيب السير ، ج 2 ، صص 494 - 500 . ص 40 طغرل بيگ ركن الدّين ابو طالب طغرل بيگ محمّد ابن ميكائيل سلجوقى ، مؤسس سلسلهء سلاجقهء بزرگ . طغرل پس از شكست دادن حاجب سباشى ، فرمانده معروف سلطان مسعود غزنوى در نيشابور به سلطنت نشست و پس از جنگ دندانقان سلطان مسعود را از خراسان بيرون كرد و به توسعه قلمرو خود پرداخت . در سال 433 ق ، گرگان و طبرستان و سال بعد خوارزم و در سال 446 ق آذربايجان را تسخير كرد . سپس در سال 447 ق به بغداد حمله برد و اين شهر را متصرّف شد و ملك رحيم ديلمى را به زندان كرد . طغرل پس از آن دوبار به بغداد رفت ، يك بار در سال 449 ق و بار ديگر در سال 451 ق كه بساسيرى عصيان ورزيده بود ، به بغداد مراجعت نمود و بساسيرى را به قتل رسانيد و خليفه را كه فرار كرده بود مجددا به بغداد فراخواند . در سال 454 ق ، دختر خليفه قائم بالله را به زنى گرفت و در همان سال نيز درگذشت . نك : راحة الصدور ، صص 97 - 112 به بعد ؛ طبقات ناصرى ، ج 1 ، ص 248 ؛ تاريخ گزيده ، صص 428 - 430 . ص 40 الب ارسلان سلجوقى پسر چغرى بيگ و برادرزادهء طغرل اوّل . در سال 431 ق به دنيا آمد . پس از مرگ طغرل اوّل به دستيارى خواجه نظام الملك طوسى در 455 ق به پادشاهى رسيد . عميد الملك كندرى را