مىجسته و موفقيت كامل حاصل نموده بوده و به طفيل آن در مبارزهء با خوارزمشاه پيروز گشته بوده ، و حال آنكه در آغاز كار فقط هفت‌آب و بخش شرقى ناحيهء سيردريا ( سيحون ) را در تصرف خويش داشته . ولى نخست مىبايست آخرين بقاياى نهضت مسلمانان را مغلوب سازد يعنى بربوزار يا اوزار « 1 » و سران عاصيان كاشغر كه خان خويش را كشته بودند پيروز گردد . اوزار سابقا اسب دزد و راهزن بوده و به هنگام نهضت اخير الذكر دولتى مستقل در سرزمين كلجه تأسيس كرد . كوچلك سه چهار سال به منظور كشورگشائى به تركستان شرقى لشكر كشى نكرد ( يعنى از 608 هجرى تا 610 يا 611 هجرى / 1211 ميلادى تا 1213 يا 1214 ميلادى ) ولى در فصل درو به آن سرزمين هجوم برده غارت مىكرد . بطورى كه از سخنان نسوى برميآيد و ديديم ، محمد هم در آن زمان لشكريانى به همان ناحيه گسيل مىداشته . سخنان جوينى نيز حاكى از همين نكته است و وى مىگويد « 2 » كه گويا لشكريان محمد تا بيش باليق [ بيش باليغ ] رسيده بوده‌اند . دستبردها و حملات كوچلك كاملا منظور وى را حاصل كردند و در آن سرزمين قحطى آغاز شد و اهالى ناگزير به كوچلك اظهار اطاعت نمودند . با در نظر گرفتن رفتار خوارزميان در ديگر نقاط ، توان حدس زد كه چون افواج لشكر محمد هم زمان با لشكر كوچلك در آن ملك حضور داشتند ، اين خود باعث اتخاذ تصميم ياد شده از طرف اهالى گرديد . قدرت خوارزمشاه براى جلوگيرى از تعقيبات و تعدياتى كه پس از پيروزى كوچلك در تركستان

--> ( 1 ) - دربارهء وى رجوع شود به « متون » ، ص 108 - 107 ( جوينى ؛ همچنان - در چاپ قزوينى ، I ، 57 و بعد ) 136 - 135 ( جمال قرشى ) . ( 2 ) - « متون » ، ص 115 ( جوينى ؛ همچنان - در چاپ قزوينى ، II ، 162 ) .