كند . وى چون بر قپچاقيان پيروز شد خبر يافت كه لشكر قراختائيان بارى ديگر سمرقند را محاصره كرده‌اند و به آن‌سو شتافت . تا هنگام ورود او ، ساكنان سمرقند هفتاد بار با قراختائيان پيكار كردند و در تمام موارد - جز يك بار كه بدرون شهر خود رانده شده بودند - پيروزى نصيب ايشان بوده . خبر نزديك شدن لشكر سلطان و قيام كوچلك نايمانى در بخش شرقى قلمرو كشور ، قراختائيان را بر آن داشت كه با سمرقنديان پيمان متاركه ببندند و عقب‌نشينى اختيار نمايند . محمد خوارزمشاه چون به سمرقند رسيد به تعاقب ايشان پرداخت . صاحب شهر اوغنك ( ؟ ) « 1 » با اينكه مسلمان بود از اطاعت به خوارزمشاه سر باز زد . و سلطان فوجى براى تسخير شهر گسيل داشت . فوج مزبور مأموريت خويش را با موفقيت انجام داد و صاحب عاصى شهر را در زنجير به خدمت سلطان آوردند « 2 » . چيزى از اين واقعه نگذشت كه رسولان كوچلك وارد لشكرگاه محمد خوارزمشاه شدند . ميان كوچلك و خوارزمشاه پيمانى بسته شد و قيد گرديد كه تركستان ملك كسى خواهد بود كه نخست گورخان را مغلوب سازد . و اگر سلطان در اين مهم موفق شد همه سرزمينها تا كاشغر و ختن از آن وى خواهد بود و چنانچه كوچلك نخست بر گورخان غلبه كرده ويرا شكست داد همهء سرزمينهاى واقع در مشرق سيردريا به وى تعلق خواهد داشت . كوچلك در واقع به هدف رسيد . اما پيكارى كه سلطان با لشكريان گورخان كرد براى وى موفقيت‌آميز نبوده . پيش از پيكار برتنه كه

--> ( 1 ) - شايد اين محل همان « يوغنك » باشد كه قبلا در ص 307 از آن ياد شده . ( 2 ) - « متن » ، ص 113 - 112 ( جوينى ؛ همچنان در چاپ قزوينى ، II ، 83 ) .