ايران و چين تأسيس كردند سخن مىگويد و جز كلمه‌اى چند دربارهء دولتهاى مغولى آسياى ميانه و اروپاى شرقى چيزى نمىنويسد . و چون هدف خويش را چنين محدود ساخته و در عين حال فاقد حسن توجهى ، كه بدون آن درك تاريخ يك قوم ممتنع است ، بوده ، اين عوامل مانع از آن شد كه وى به نحوى كامل اهميت تاريخى مغولان را بيان كند . دسون تغييراتى را كه بر - اثر ورود مغولان در زندگى ايران و چين پديد آمده بوده نيز معلوم نساخت زيرا كه براى نيل بدين مقصود مىبايست منظرى از شرايط اجتماعى و زندگى روزمرهء كشورهاى مزبور در عهد پيش از مغول رسم كند و در عهد وى چنين امرى هنوز محال و ممتنع بوده است . مع هذا و به رغم همهء اين نقايص تأليف دسون بمراتب مقامى بالاتر از آنچه بعد از او در تاريخ مغولان نوشته شده دارا مىباشد . پس از دسون تاريخ مغولان را خاورشناسانى مانند هامر - پورگشتال و اردمان كه فاقد استعداد و هنر تاريخ نويسى بودند تحرير كرده و يا مورخانى كه نه از زبان اقوام مشرق اطلاع داشتند و نه از وضع زندگى آنان باخبر بودند ، نوشتند و مفاهيمى را كه بر اثر بررسى تاريخ اروپا كسب كرده بودند خودكامانه وارد تاريخ مشرق زمين كردند . « تاريخ مغولان » چند جلدى هورت از اين جمله است و مع التاسف تأليف لئون كائن متوفى نيز تحت عنوان : l ' histore de l ' Asie , Turrcs et Mongols des ؟ Introduction a » « 1405 ؟ Origines a در اين شمار است . شادروان كائن كه واجد استعداد درخشان ادبى بوده كتابى جذاب به رشته تحرير درآورده كه خواننده آن را مانند داستانى قرائت مى - كند . وى مقدمه درخشانى در ويژگى نقش تركان و مغولان بر كتاب نوشته و به