آب ، چه در بخش جنوبى آن و چه در كرانه‌هاى چو و يا در شمال آن خطه ، وجود داشته بود . در سال 1886 در سواحل چو گورستان مشهور نستورى كشف گرديد « 1 » . . . در اينجا مناسب و مقتضى است سخنى چند دربارهء نقش نستوريان در امپراطورى مغول ، تا حدى كه بيان مطلب از روى اقوال معاصران آن دوران و به ويژه روبروك مقدور است ، گفته شود . طبق كتيبه‌هاى هفت آب . . . « 2 » .

--> - خويش برگشتند » . اين داستان را مؤلف از روى نامهء شاهد عينى وقايع نقل كرده است شاهد مزبور اسقف ca 3 hOBhann ( ژان ، يحيى ) ملقب به چاتكى بود كه براى باز خريد اسيران و آزاد كردن ايشان به سرزمينهاى شرقى سفر كرده بوده است . اين خبر فاقد تاريخ است . از نيمهء دوم قرن XV به بعد ديگر يادى از مسيحيت در ماوراء النهر نشده است . - تحريريه ) . ( 1 ) - ( اينجا در نسخهء خطى و . و . بارتولد چند نقطه گذاشته شده و ظاهرا افتادگى دارد . و به « روبروك ويس Recueil ، 294 » اشاره شده است ( چاپ ميشل - رايت ) ( ترجمهء مالئين ، 112 - 111 ) . ولى در صفحات مزبور داستان مسيحيان نستورى مغولستان منقول است نه هفت آب . - تحريريه ) . ( 2 ) - اينجا هم در نسخهء خطى و . و . بارتولد چند نقطه و افتادگى ديده مىشود . ظاهرا بارتولد مىخواسته بعدها به جاى نقطه‌ها گريزى به وضع مسيحيت در ماوراء النهر و هفت آب در قرن سيزدهم بزند . و و . بارتولد اين موضوع را در تحقيق خويش تحت عنوان : « دربارهء مسيحيت در تركستان پيش از مغول » و در چاپ آلمانى تأليف مزبور كه حاوى اضافات و تكمله‌هائى مىباشد تحت عنوان : Zur Geschichte des Christentumes in Mittel - Asien bis zur mongolischem » Eroberung نيز مورد بررسى مفصل قرار داده است .