واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

1025

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

در عهد قوبيلاى قاآن بخشى از ايشان به متصرفات خاندان خويش بازگشتند . ظاهرا در واقع خاندان جغتاى ، بطورى كه جوزجانى « 1 » و مورخان ارمنى « 2 » خبر مىدهند كاملا معدوم شده بوده است . داستانى كه مؤلف تاريخ انساب مغول [ معز الانساب ] دربارهء پادشاه زاده قداقى نقل مىكند شايان توجه مىباشد . وى مىنويسد : « او را ( قداقى را ) منكو قاآن سجن ( ستسن ) نام نهاد و بر رسم بخشيان موى تراشيده مىگشت و با منكو قاآن بهم بولايت ختاى بچريك رفت و در راه نماند » « 3 » .

--> ( 1 ) - ترجمهء راورتى ، II ، 1186 ؛ ( چاپ ناسائو - ليس ، 412 : « و چنان كرد كه از خيل چغتاى بر روى زمين آثار نماند مگر يك دو پسر چغتاى كه به طرف چين بنزديك التون خان طمغاج رفتند » ( يعنى به نزد امپراطور چين جنوبى از خاندان سون ) - تحريريه ) . ( 2 ) - « تاريخ مغولان از روى منابع ارمنى » ، II ، 105 ( كيراكوس گنجه‌اى - گاندزاكسكى ) . ( 3 ) - « معز الانساب » ، ورق 29 ؛ ( « متون » ، ص 159 ) . در اينجا هم ، مانند بعضى نسخ خطى تأليف رشيد الدين نسخهء خطى موزهء آسيائى ( 66 D ) 566 a ، ورق 210 ؛ نسخهء خطى GPB درن 289 ، ورق 186 ؛ ( همچنين در چاپ علىزاده ، متن 13 ؛ همانجا ، ترجمهء آرندس ، 83 ) « قداقى » پسر بورى معرفى شده است . نام « قداقى » دوبار در نسخه‌هاى ياد شده آمده است و وى پسر بورى و پسر هفتم جغتاى معرفى شده ؛ ( در چاپ بلوشه نام « قداقى » سه بار بعنوان پسر هفتم جغتاى منقول است ( ص 157 - « قداقى » ، ص 177 و 193 قداتى ) . - تحريريه ) در « معز الانساب » « قرا ايلكو » پسر هفتم جغتاى معرفى شده است . وصاف ( نسخهء خطى GPB ، ورق b 351 ) نيز قداقى را پسر بورى مىخواند .