بر روى هم حكومت كوتاه‌مدت گيوك خان به حال اسلام و دانش اسلامى مساعد نبود . گيوك خان كه تربيت يافتهء قداق مسيحى بود و زير نفوذ جينقاى وزير مسيحى خود قرار داشت ، عيسويان را بطور قطع بر پيروان ديگر اديان ترجيح مىنهاد . از همه‌جا - از سوريه و يونان و بغداد و روسيه - روحانيان و پزشكان مسيحى به دربار او روى مىآوردند و در آن ميان شمار پزشكان بيش از روحانيان بود . گيوك خان زمام همهء امور را به كف قداق و جينقاى سپرده بود . مسيحيان از موقع خود استفاده كرده به مسلمانان شديدا حمله مىكردند و مسلمين جرأت مخالفت با ايشان نداشتند « 1 » . آنچه گفته شد از سخنان جوينى بود . در تأليف جوزجانى « 2 » حملات شديدترى به گيوك خان و دشمنى او با اسلام ، شده است . گيوك خان بنا به تلقين و اندرز يكى از توينان كه در چين ( جتاى ) و تركستان شهرت داشت ، گويا فرمان داده بود كه همهء مسلمانان را اخته كنند [ خصى كنند ] . توينى را كه فرمان در دست داشت سگ مهيبى پاره پاره كرد و گيوك بر اثر اين داورى خدائى حكم خويش را لغو كرد . « جماعت ترسايان و قسيسان « 3 » و طايفهء توينان بت‌پرست از كيك [ گيوك ] التماس نمودند كه آن امام [ نور الدين خوارزمى ] مسلمانان را حاضر

--> ( 1 ) - جوينى ، نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورقهاى 93 - 92 ؛ ( چاپ قزوينى ، I 214 ) . ( 2 ) - ترجمهء راورتى ، II ، 1164 - 1148 ؛ ( چاپ ناسائو - ليس ، 399 - 406 ) . - ( جوزجانى هربار كه از گيوك ( و همچنين جغتاى ) ياد مىكند افزودن صفت « ملعون » و يا « لعنه اللّه » را به نام ايشان از ياد نمىبرد . - تحريريه ) . ( 3 ) - ( بنا به گفته جوزجانى - مسيحيان و بودائيان ؛ رجوع شود به ترجمهء راورتى ، II ، 1160 ؛ چاپ ناسائو - ليس ، 404 . - تحريريه ) :