واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

978

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

تن شبانانى بود كه چنگيز خان را از نقشهء خدعه‌آميز وان خان با خبر كرد و بدين سبب هر دو به مقام درباريان و نجبا ارتقاء يافتند . ولى در رديف ايشان از قطب الدين حبش عميد كه اصل او از اترار بوده « 1 » و از زمان فتح ماوراء النهر به خدمت مغولان درآمده ، به مقام وزارت جغتاى رسيده بود نيز ياد شده است . « 2 »

--> - بارهء نقش كوكوسوسيان در عهد جغتاى رجوع شود به « افسانهء نهان » ، ترجمهء كافاروف 134 : ( چاپ كوزين 176 ( در چاپ كوزين - « كوكو - تسوس » آمده ) ) . دربارهء جغتاى كوچك مؤلف ارمنى به نام گريگور آكانتسائى ( ماگاكيا ) نيز خبر مىدهد . رجوع شود به چاپ بليك - فراى ، متن ، 302 ؛ ترجمه 303 - تحريريه ) . ( 1 ) - نام شهر در تأليف رشيد الدين فقط در نسخهء خطى موزهء آسيائى ( 66 D ) 566 a ، ورق 216 ، آمده است ؛ ( هم‌چنين در چاپ بلوشه ، 197 : « حال حبش عميد چنان است كه او مردى مسلمان بود بيتكچى چغتاى اصل او از اترار » ( بعد از اين جملات در متن افتادگى دارد ) . تحريريه ) . ( به گفتهء جمال قرشى ( « متون » ، ص 140 ) ، حبش عميد اصلا از كرمينه نزديك بخارا بوده و نسبة الايلارغوى نيز داشته ( حبش عميد الكرمينى البخارى الايلارغوى ) و اين ايلارغوى نام اردوگاه جغتاى بوده است . رجوع شود به : 196 - 195 Barthold , « 12 Vorlesungen » , S Barthold , « Caghatai - Khan » به گفتهء نسوى ( « سيرت جلال الدين » ، متن 53 ) وى از ناحيهء استواى خراسان بوده [ خبوشان ] C . B ) - ( در نسخهء خطى اين فصل [ پنجم ] همه جا « جيش عميد » قرائت و نوشته شده . ولى بعدها و . و . بارتولد قرائت صحيح اين نام را معلوم كرد ( « حبش » بجاى « جيش » ) رجوع شود به : بارتولد ، « جغتاى خان » - تحريريه ) . ( 2 ) - جوينى ، نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورق 197 ؛ ( چاپ قزوينى ، I ، 228 ) .