جنائى و سياستهاى وحشت‌انگيزى كه غالبا در عهد جانشينان او مكررا وقوع يافته مشاهده نمىگردد . بديهى است كه اوكتاى قاآن مع هذا فرزند عصر و زمان و قوم خويش بوده است ، قومى كه چنان كه ديديم ، آدمى را قربانى مىكرده . به هر تقدير قتل پنهانى بزرگان و اعيان در دوران وى كمتر از زمان پدرش معمول مىگرديده . حتى تاريخ مغولى - چينى « 1 » فقط در يك مورد وى را به چنين قتل نفسى متهم مىكند . به اين معنى كه اوكتاى قاآن به انگيزهء انتقام شخصى بطور پنهانى يكى از همرهان وفادار و فداكار پدر خود را كه نامش بارها در تاريخ انقياد چين ياد شده است ، بنام دخولخو ( توقولقوچربى ) به قتل رسانيد « 2 » . سرانجام ، جوينى از قلع و قمع بيرحمانهء تمام افراد يك قبيله به دست اوكتاى سخن مىگويد . شايعات دروغى انتشار يافت كه خان مىخواهد دوشيزگان آن قبيله را گرفته به بيگانگان به زنى دهد . مردم آن قبيله براى احتراز از اين مصيبت و « از خوف اين خبر بيشتر دختران را نامزد خصمان كردند در ميان قوم خود و بعضى را تسليم » . چون اوكتاى قاآن از اين امر خبر يافت فرمود كه همهء

--> ( 1 ) - « افسانهء نهان » ، ترجمهء كافاروف ، 159 ، ( چاپ كوزين ، 197 ) . ( 2 ) - دخولخو از طايفهء مانخو ( مانخوك ) يكى از نخستين كسانى بود كه به چنگيز خان پيوستند ( « افسانهء نهان » ، ترجمهء كافاروف ، 60 ) ؛ ( چاپ كوزين ، 107 ) بعدها يكى از چهار رئيس نوبتى قراولان نگهبان ( همانجا ، ترجمهء كافاروف ، 126 ؛ ( چاپ كوزين ، 170 ) ) . رشيد الدين ( چاپ برزين ، بخش XV ، متن 211 ؛ ترجمه 141 ) از دخولخو ( توقولقوچربى ) از طايفهء ارولات كه امير هزاره بوده ياد مىكند . به گفتهء رشيد الدين وى در زمان اوكتاى قاآن در انقياد چين شركت داشته است . ( نسخهء خطى GPB درن 289 ، ورق 156 ؛ نسخهء خطى موزهء آسيائى 566 A ( 66 D ) ورق 178 ؛ ( چاپ بلوشه ، 24 - 21 و بعد ) ) .