نتوانست به وعدهء خويش وفا كند و پايتخت خوارزم را از ويرانى و خرابى نجات دهد ، ولى پس از مدتى كوتاه ، بنا به گواهى ابن اثير « 1 » در نزديكى خرابه‌هاى گرگانج شهر تازهء بزرگى پديد آمد . مغولان نام گرگانج را به ارگنچ تبديل كردند « 2 » و تاكنون نيز به همين صورت باقى و محفوظ مانده است . ديديم كه در قرن دهم ميلادى / قرن چهار هجرى اين شهر در كرانهء چپ آمودريا ( جيحون ) قرار داشته . در آغاز قرن سيزدهم ميلادى ( هفتم هجرى ) ، كه به صورت پايتخت امپراطورئى وسيع درآمده بوده ، بر هر دو كرانهء رود بسط يافته و دو كرانه باپلى به يكديگر مربوط بوده‌اند . بطورى كه از بسيارى جا - هاى تأليف ابو الغازى « 3 » برمىآيد ، شهر جديد بر كرانهء راست رود ساخته شده بوده . اگر روزى در ويرانه‌هاى اطراف « كونيه اورگنج » [ كهنه اورگنج ] كنونى كه فقط در قرن نوزدهم ميلادى پديد آمده « 4 » تحقيقاتى به عمل آيد ( تحقيقاتى

--> ( 1 ) - چاپ تورنبرگ ، XII ، 323 ؛ 38 ، CMIZO , I . ( 2 ) - رشيد الدين ، چاپ برزين ، بخش XV ، متن ، 104 ؛ ترجمه ، 69 . از متن جوينى ، چاپ شفر ( 136 . Chrestomatie Persane » , t . II , P » ) و متن چاپ قزوينى ( I ، 95 ) ميتوان دريافت كه كلمهء « اوركنج » پيش از مغولان نيز وجود داشته . ولى در چند نسخهء خطى در اين مورد « كركانج » نوشته شده . ( 3 ) - بويژه روشن است : ابو الغازى ، « شجرة الاتراك » ، چاپ دمزون ، متن ، 225 ؛ ترجمه ، 241 . همچنين رشيد الدين ، چاپ برزين ، بخش XV ، 296 و بعد ( از تأليف قرن شانزدهم ميلادى ) . از خرابه‌هاى شهرى كه بدست مغولان ويران نشده بوده ، عليحده در رديف شهرى كه در آن زمان وجود داشته ياد شده است . ( 4 ) - گالكين ، « مواد و مطالب » ص 161 . طبق تاريخ رسمى خيوه ، كونيا - اورگنچ [ كهنه اورگنج ] در 1831 ميلادى بنا شده بوده . بارتولد ، « آبيارى » ، ص