ديديم ، از اين رهگذر گفته‌هاى جوينى كاملا با گفتهء چان - چون مطابق است . پيشتر ديديم كه در ماه مه چنگيز خان به كرانه‌هاى جيحون ( آمودريا ) خيلى نزديك بوده ، ولى ، مع هذا ، بعد براى گذراندن تابستان محلى نزديك هندوكش را برگزيد ، نه حوالى نسف را ، و حال آنكه تابستان سال 1220 ميلادى / 617 هجرى را در آنجا [ نسف ] گذرانده بوده و اگر واقعا براى رسيدن به مغولستان شتاب داشته ، بالطبع مىبايست به حوالى نسف [ « نخشب » پيشين و « قرشى » پس از هجوم مغول ] عزيمت كند . چه وقايعى انگيزهء اين عمل وى بوده . در اين‌باره اطلاعى در دست نداريم . منابع ما از هيچ‌گونه عمليات جنگى در سال 1222 ميلادى / 619 هجرى ، كه شخص چنگيز خان در آن شركت جسته باشد ، سخنى نمىگويند . وظيفهء سرداران وى اين بود كه استحكامات كوهستانى را ويران سازند و از طرق مواصلات و بنه‌ها حفاظت كنند . و اين‌كه ايشان بر روى هم اين وظيفه را با موفقيت انجام دادند و نيروهاى اصلى مغولان در نقاطى مانند بخش شمالى افغانستان هرگز با وضعى دشوار روبرو نشدند خود يكى از بهترين دلايل نبوغ نظامى چنگيز خان است . مغولان از اين رهگذر بزرگترين تلفات را در طالقان تحمل كردند . ديديم كه چنگيز خان بهنگام حركت بسوى غزنه عرابه‌ها و وسايل حمل و نقل خويش را در آنجا گذاشت . كوتوال قلعهء كوهستانى اشيار [ طبقات ناصرى جوزجانى ] يا اشير [ در نزهة القلوب چنين است ] در غرجستان كه امير محمد مراغنى « 1 » نام داشت ، به بنهء مزبور حمله كرد و هرچه توانست از عرابه‌هاى پر از طلا و ديگر اموال و اسبان بسيار با خود برد و عدهء كثيرى از اسيران را از بند آزاد كرد . اين قلعه در آغاز سال 1223 ميلادى / 620 هجرى ، پس از پانزده ماه محاصره ، بدست مغولان افتاد . در سال‌هاى

--> ( 1 ) - در چاپ كلكته جوزجانى ( چاپ ناسائو - ليس ، 371 ) : « امير محمد مرغزى » .