و مسجد جامع شهر را طعمهء آتش ساخته مردم بسيارى را بقتل رساندند « 1 » . رشيد الدين « 2 » مىگويد كه چنگيز خان پس از تسخير طالقان - كه محاصرهء آن هفت ماه به درازا كشيد - به باميان رفت . پس از تخريب آن شهر باتفاق پسران خويش بازگشت و « تابستان را در تپه‌هاى طالقان گذرانيد » . در پائيز « چون مردان استراحت كردند و اسبان فربه شدند » از حدود طالقان بسوى غزنه رهسپار شد . مورخانى كه از جوينى متابعت نمىكنند ( ابن اثير و جوزجانى و نسوى ) سخنى دربارهء تسخير باميان نمىگويند و مىنويسند كه چنگيز خان از طالقان مستقيما به غزنه رفت و ضمنا هيچ‌گونه جزئياتى دربارهء راه و مسير وى ذكر نمىكنند . جوزجانى يك جا اشاره مىكند « 3 » كه چنگيز خان از طريق غرجستان رفته و همهء بنهء سنگين خويش را در تحت حفاظت عده‌اى اندك در لشكرگاه باقى گذاشت ، زيرا كه در كوهستان جادهء عرابه رو وجود نداشته . معلوم نيست ميرخواند « 4 » اطلاعات خويش را از چه منبعى اخذ كرده و مىگويد كه چنگيز خان از طالقان ، از طريق اندر آب - كه محاصرهء آن يك ماه تمام طول كشيد - و سپس از راه باميان و پس از تسخير شهر مزبور ، از طريق كابل به غزنه رفت . از ميان محققان اروپائى ، دوسون « 5 » معتقد است كه چنگيز خان

--> ( 1 ) - جوينى ، نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورق 172 ؛ چاپ قزوينى ، II ، 196 ؛ جوزجانى ، ترجمهء راورتى ، II ، 1021 ؛ ( چاپ ناسائو - ليس ، 348 - 349 ) . ( 2 ) - چاپ برزين ، بخش XV ، متن ، 117 - 115 ، 125 - 124 ؛ ترجمه ، 77 - 76 ، 83 - 82 . ( 3 ) - ترجمهء راورتى ، II ، 1072 - 1071 ؛ ( چاپ ناسائو - ليس ، 371 ) . ( 4 ) - « تاريخ خوارزمشاهيان » ، چاپ دفرمرى ، 99 - 97 . ( 5 ) - 296 - 294 . t . I , pp ، « D ' Ohsson , « Histoire des Mongols .