لا اقل سپاه جوچى [ توشى ] رساند . چنگيز خان كاملا اين موضوع را درك مى - كرد و بدين سبب دانشمند حاجب را به رسولى از بخارا يا سمرقند به نزد ملكه فرستاد تا به وى اعلام دارد كه خان فقط با پسر او ( پسر تركان خاتون ) كه مشار اليها را هم رنجانده و مورد توهين قرار داده - سر جنگ دارد و به نواحئى كه در تحت حكومت وى ( تركان خاتون ) مىباشد كارى ندارد « 1 » بديهى است كه زان پس به اين وعده وفا نشد . ملكهء فرتوت اين‌بار آن جد و همتى را كه به هنگام هجوم 1204 ميلادى / 601 هجرى ابراز داشته بود ، از خود نشان نداد . هم زمان ورود دانشمند حاجب خبر رسيد كه سلطان كرانهء جيحون ( آمودريا ) را ترك گفته . تركان خاتون نيز تصميم گرفت به وى تأسى كند « 2 » . وى پيش از حركت امر كرد تا امراى اسيرى را كه در گرگانج اقامت داشتند ، و ممكن بود از وضع دشوار دودمان خوارزمشاهيان بهره گيرند ، به آمودريا ( جيحون ) افكنده غرق كنند . بنا به گفتهء نسوى ملكه اعتقاد راسخ داشت كه دشواريهاى مزبور موقتى خواهد بود . شاهزادگانى كه بدين‌سان جان سپردند قريب بيست نفر بودند . برهان الدين صدر بخارا به اتفاق برادر و دو تن از برادرزادگانش نيز جزء هلاك شدگان بود . بنابه گفتهء جوينى « 3 » ، تركان خاتون

--> ( 1 ) - همانجا ، متن ، 38 ؛ ترجمه ، 65 . ( 2 ) - دربارهء سرنوشت ملكه نيز رجوع شود به متن همانجا ، 41 - 38 ؛ ترجمه ، 71 - 66 ؛ جوينى ، نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورقهاى 174 - 173 ؛ چاپ قزوينى ، II ، 200 - 198 ؛ ميرخواند ، « تاريخ خوارزمشاهيان » ، چاپ دفرمرى ، 85 - 84 ؛ 561 - 259 . D ' Ohsson , « Histoire des Mongols » , t . I , PP . ( 3 ) - « متون » ، ص 115 ( جوينى ؛ هم‌چنان در چاپ قزوينى ، II ، 198 - 200 ) .